PHỤC HỒI CHỨC NĂNG SAU ĐỘT QUỴ VÀ CHẤN THƯƠNG SỌ NÃO TỪ GÓC NHÌN LÂM SÀNG
Từ khóa:
phục hồi chức năng, đột quỵ, chấn thương sọ não, rối loạn vận động, đánh giá lâm sàngTóm tắt
Rối loạn vận động sau đột quỵ hoặc chấn thương sọ não thường đi kèm những trở ngại về ý thức, cảm giác, tri giác, giao tiếp và cảm xúc. Bài tổng quan tường thuật này đối chiếu các vấn đề quan sát lâm sàng với hướng dẫn chuyên ngành và nghiên cứu được lựa chọn, nhằm làm rõ những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tham gia phục hồi chức năng. Nội dung tập trung vào rối loạn ý thức, bệnh kèm, bỏ quên nửa không gian, suy giảm cảm giác bản thể, thất ngôn, đau, rối loạn cảm xúc và giảm chủ động; đồng thời phân biệt yếu cơ, co cứng, đồng vận bất thường và mất điều hợp. Đánh giá cần kết hợp quan sát hoạt động thực tế với khám có cấu trúc và theo dõi chức năng. Can thiệp cần gắn với mục tiêu của người bệnh, điều chỉnh theo mức độ an toàn, khả năng học và đáp ứng điều trị. Bằng chứng ở người đột quỵ không được mặc nhiên khái quát cho chấn thương sọ não. Cá thể hóa điều trị, phối hợp đa chuyên ngành và hướng dẫn gia đình là những nguyên tắc xuyên suốt; quan sát lâm sàng cần được bổ sung bằng đo lường kết quả và bằng chứng phù hợp.
Tài liệu tham khảo
1. National Institute for Health and Care Excellence. Stroke rehabilitation in adults. NICE guideline NG236. 2023. Accessed October 8, 2026. https://www.nice.org.uk/guidance/ng236.
2. Winstein CJ, Stein J, Arena R, Bates B, Cherney LR, Cramer SC, et al. Guidelines for adult stroke rehabilitation and recovery: a guideline for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2016;47(6):e98-e169. DOI:10.1161/STR.0000000000000098.
3. Bayley MT, Janzen S, Harnett A, Teasell R, Patsakos E, Marshall S, et al. INCOG 2.0 guidelines for cognitive rehabilitation following traumatic brain injury: methods, overview, and principles. J Head Trauma Rehabil. 2023;38(1):7-23. DOI:10.1097/HTR.0000000000000838.
4. Giacino JT, Katz DI, Schiff ND, Whyte J, Ashman EJ, Ashwal S, et al. Practice guideline update recommendations summary: disorders of consciousness: report of the Guideline Development, Dissemination, and Implementation Subcommittee of the American Academy of Neurology; the American Congress of Rehabilitation Medicine; and the National Institute on Disability, Independent Living, and Rehabilitation Research. Neurology. 2018;91(10):450-460. DOI:10.1212/WNL.0000000000005926.
5. AVERT Trial Collaboration group. Efficacy and safety of very early mobilisation within 24 h of stroke onset (AVERT): a randomised controlled trial. Lancet. 2015;386(9988):46-55. DOI:10.1016/S0140-6736(15)60690-0.
6. Vilimovsky T, Chen P, Hoidekrova K, Petioky J, Harsa P. Prism adaptation treatment to address spatial neglect in an intensive rehabilitation program: a randomized pilot and feasibility trial. PLoS One. 2021;16(1):e0245425. DOI:10.1371/journal.pone.0245425.
7. Carey L, Macdonell R, Matyas TA. SENSe: Study of the Effectiveness of Neurorehabilitation on Sensation: a randomized controlled trial. Neurorehabil Neural Repair. 2011;25(4):304-313. DOI:10.1177/1545968310397705.
8. Breitenstein C, Grewe T, Flöel A, Ziegler W, Springer L, Martus P, et al. Intensive speech and language therapy in patients with chronic aphasia after stroke: a randomised, open-label, blinded-endpoint, controlled trial in a health-care setting. Lancet. 2017;389(10078):1528-1538. DOI:10.1016/S0140-6736(17)30067-3.
9. Towfighi A, Ovbiagele B, El Husseini N, Hackett ML, Jorge RE, Kissela BM, et al. Poststroke depression: a scientific statement for healthcare professionals from the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2017;48(2):e30-e43. DOI:10.1161/STR.0000000000000113.
10. Broomfield NM, West R, Barber M, Quinn TJ, Gillespie D, Walters M, et al. TEARS: a longitudinal investigation of the prevalence, psychological associations and trajectory of poststroke emotionalism. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2022;93(8):886-894. DOI:10.1136/jnnp-2022-329042.
11. Ouellette MM, LeBrasseur NK, Bean JF, Phillips E, Stein J, Frontera WR, et al. High-intensity resistance training improves muscle strength, self-reported function, and disability in long-term stroke survivors. Stroke. 2004;35(6):1404-1409. DOI:10.1161/01.STR.0000127785.73065.34.
12. Wissel J, Schelosky LD, Scott J, Christe W, Faiss JH, Mueller J. Early development of spasticity following stroke: a prospective, observational trial. J Neurol. 2010;257(7):1067-1072. DOI:10.1007/s00415-010-5463-1.
13. Dewald JP, Pope PS, Given JD, Buchanan TS, Rymer WZ. Abnormal muscle coactivation patterns during isometric torque generation at the elbow and shoulder in hemiparetic subjects. Brain. 1995;118(Pt 2):495-510. DOI:10.1093/brain/118.2.495.
14. Hatakenaka M, Miyai I, Mihara M, Yagura H, Hattori N. Impaired motor learning by a pursuit rotor test reduces functional outcomes during rehabilitation of poststroke ataxia. Neurorehabil Neural Repair. 2012;26(3):293-300. DOI:10.1177/1545968311412053.
15. Wolf SL, Winstein CJ, Miller JP, Taub E, Uswatte G, Morris D, et al. Effect of constraint-induced movement therapy on upper extremity function 3 to 9 months after stroke: the EXCITE randomized clinical trial. JAMA. 2006;296(17):2095-2104. DOI:10.1001/jama.296.17.2095.
Lượt tải xuống
Ngày Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) 2026 Virginia Mary Lockett (Tác giả); Nguyễn Hữu Huy (Dịch giả)
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công 4.0 Quốc tế.
