Chỉnh sửa và Rút bài

POST-PUBLICATION POLICY
Chính sách chỉnh sửa, rút bài và biểu hiện quan ngại
 
1. Nguyên tắc chung

Tạp chí Khoa học Y Dược Đà Nẵng (DJMP) cam kết duy trì tính chính xác, minh bạch và toàn vẹn của hồ sơ khoa học đã xuất bản.

Khi phát hiện sai sót, thiếu sót hoặc vấn đề có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy của bài báo sau khi xuất bản, DJMP sẽ xem xét mức độ ảnh hưởng và thực hiện biện pháp phù hợp, bao gồm:

• Chỉnh sửa/Đính chính;
• Rút bài;
• Biểu hiện quan ngại;
• Các biện pháp xuất bản khác khi cần thiết.

Mục tiêu của các biện pháp này là sửa chữa và bảo vệ hồ sơ khoa học, không phải nhằm trừng phạt tác giả.

2. Chỉnh sửa/Đính chính bài báo

DJMP có thể công bố Correction khi bài báo đã xuất bản có sai sót, nhưng sai sót đó không làm mất độ tin cậy cơ bản của toàn bộ công trình.

• Lỗi về tên tác giả hoặc đơn vị công tác;
• Lỗi số liệu, bảng hoặc hình;
• Lỗi trong phương pháp mô tả;
• Lỗi tài liệu tham khảo;
• Lỗi trình bày hoặc metadata;
• Thiếu thông tin cần thiết nhưng có thể bổ sung mà không làm thay đổi bản chất kết luận;
• Các sai sót khác ảnh hưởng đến độ chính xác nhưng không làm vô hiệu kết quả chính.

Thông báo chỉnh sửa phải:

• Nêu rõ nội dung được sửa;
• Liên kết với bài báo gốc;
• Ghi ngày công bố chỉnh sửa;
• Bảo đảm người đọc có thể nhận biết rõ phiên bản hoặc nội dung đã được điều chỉnh.

DJMP không âm thầm thay đổi nội dung khoa học quan trọng của bài báo đã xuất bản mà không để lại dấu vết minh bạch.

3. Sai sót nhỏ

Các lỗi nhỏ về chính tả, ngữ pháp hoặc trình bày không ảnh hưởng đến ý nghĩa khoa học hoặc khả năng hiểu của bài báo có thể không cần công bố một đính chính riêng.

Tuy nhiên, nếu lỗi có thể gây hiểu nhầm hoặc ảnh hưởng đến khả năng truy xuất, trích dẫn hoặc diễn giải bài báo, DJMP có thể thực hiện chỉnh sửa công khai một cách phù hợp.

4. Rút bài

DJMP có thể rút một bài báo khi có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy bài báo không còn đáng tin cậy hoặc có vấn đề nghiêm trọng về liêm chính khoa học.

• Dữ liệu bị ngụy tạo hoặc làm sai lệch;
• Kết quả không đáng tin cậy do sai sót nghiêm trọng hoặc sai phạm;
• Đạo văn nghiêm trọng;
• Xuất bản trùng lặp đáng kể;
• Sử dụng dữ liệu, hình ảnh hoặc tài liệu không hợp pháp;
• Vi phạm nghiêm trọng đạo đức nghiên cứu;
• Quyền tác giả gian dối hoặc có vấn đề nghiêm trọng;
• Thao túng phản biện;
• Xung đột lợi ích nghiêm trọng không được khai báo làm ảnh hưởng đến độ tin cậy của công trình;
• Các sai phạm khác khiến bài báo không còn phù hợp để duy trì trong hồ sơ khoa học như một công bố đáng tin cậy.
5. Rút bài không đồng nghĩa với xóa bài

Khi một bài báo bị rút, DJMP không nên xóa hoàn toàn bài báo khỏi hồ sơ xuất bản, trừ trường hợp đặc biệt có lý do pháp lý hoặc nguy cơ nghiêm trọng khác.

• Bài báo vẫn được lưu trên website;
• Bài được đánh dấu rõ là “Đã rút / Retracted”;
• Thông báo rút bài được liên kết hai chiều với bài báo;
• DOI và thông tin thư mục tiếp tục được duy trì;
• Lý do rút bài được công khai trong phạm vi cho phép.

Cách xử lý này giúp bảo đảm tính minh bạch của hồ sơ khoa học.

6. Thông báo rút bài

Thông báo rút bài nên:

• Xác định rõ bài báo bị rút;
• Xác định người yêu cầu hoặc quyết định rút bài;
• Giải thích lý do rút bài;
• Phân biệt giữa sai sót trung thực và sai phạm khi có thể;
• Tránh ngôn ngữ xúc phạm hoặc không cần thiết;
• Được công bố và liên kết rõ ràng với bài báo.

Thông báo rút bài phải đủ rõ để người đọc hiểu vì sao bài báo không còn được xem là đáng tin cậy.

7. Rút bài theo yêu cầu của tác giả

Tác giả có thể đề nghị rút bài sau khi xuất bản, nhưng DJMP sẽ xem xét yêu cầu dựa trên lợi ích của hồ sơ khoa học, không chỉ dựa trên mong muốn cá nhân của tác giả.

Nếu bài báo có vấn đề nghiêm trọng cần được rút, việc tác giả không đồng ý không ngăn cản DJMP thực hiện việc rút bài khi có đủ căn cứ.

Ngược lại, tác giả không thể yêu cầu xóa một bài báo đã xuất bản chỉ vì thay đổi quan điểm hoặc không còn muốn công trình được công khai.

8. Biểu hiện quan ngại

DJMP có thể công bố Biểu hiện quan ngại khi có lý do đáng kể để nghi ngờ độ tin cậy hoặc tính toàn vẹn của một bài báo, nhưng chưa có đủ thông tin để đưa ra quyết định cuối cùng.

• Đang có điều tra về sai phạm;
• Kết quả điều tra của cơ quan liên quan chưa có;
• Bằng chứng hiện có chưa đủ để chỉnh sửa hoặc rút bài;
• Có nghi ngờ nghiêm trọng nhưng việc xác minh cần thêm thời gian;
• Một cơ quan có thẩm quyền chưa thể kết luận về vụ việc.

Biểu hiện quan ngại là biện pháp tạm thời nhằm cảnh báo người đọc rằng độ tin cậy của bài báo đang được xem xét.

9. Kết quả sau Biểu hiện quan ngại
• Gỡ bỏ Biểu hiện quan ngại nếu vấn đề được giải quyết và bài báo vẫn đáng tin cậy;
• Công bố Chỉnh sửa/Đính chính;
• Thực hiện Rút bài;
• Thực hiện các biện pháp phù hợp khác.

Mọi cập nhật phải được liên kết minh bạch với bài báo và thông báo trước đó.

10. Thay đổi quyền tác giả sau xuất bản

Yêu cầu thêm, xóa hoặc thay đổi thứ tự tác giả sau khi bài đã được xuất bản phải được xem xét cẩn thận. DJMP có thể yêu cầu:

• Giải trình bằng văn bản;
• Sự đồng thuận của tất cả tác giả;
• Xác nhận của cơ quan liên quan khi có tranh chấp;
• Cập nhật tuyên bố đóng góp tác giả.

Nếu thay đổi được chấp thuận, DJMP có thể công bố Chỉnh sửa/Đính chính để bảo đảm hồ sơ xuất bản được cập nhật minh bạch.

11. Cập nhật metadata và phiên bản xuất bản
• Tiêu đề và trạng thái bài báo được cập nhật phù hợp;
• Metadata phản ánh đúng tình trạng hiện tại;
• DOI và các liên kết vẫn hoạt động;
• Thông báo sau xuất bản được liên kết với bài báo gốc;
• Phiên bản gốc không bị chỉnh sửa âm thầm làm mất lịch sử xuất bản.
12. Quy trình xem xét
1. Tiếp nhận thông tin hoặc phát hiện vấn đề;
2. Đánh giá sơ bộ;
3. Yêu cầu tác giả giải trình;
4. Yêu cầu cung cấp dữ liệu hoặc tài liệu liên quan;
5. Tham khảo ý kiến biên tập viên, chuyên gia hoặc cơ quan có thẩm quyền;
6. Quản lý xung đột lợi ích trong quá trình xem xét;
7. Đưa ra quyết định phù hợp;
8. Công bố và liên kết thông báo sau khi xuất bản.

Trong các trường hợp phức tạp, DJMP có thể cần liên hệ với cơ quan của tác giả, cơ quan đạo đức, nhà tài trợ hoặc các tổ chức liên quan.

13. Tính độc lập của quyết định sau xuất bản

Người có xung đột lợi ích với bài báo hoặc vụ việc không được là người duy nhất đưa ra quyết định về Correction, Retraction hoặc Expression of Concern.

Các quyết định phải dựa trên bằng chứng, cũng như mức độ ảnh hưởng đến hồ sơ khoa học và chính sách xuất bản của DJMP.

14. Quyền giải trình và khiếu nại

Tác giả phải được tạo cơ hội hợp lý để giải trình trước khi DJMP đưa ra quyết định sau khi xuất bản, trừ trường hợp cần hành động khẩn cấp để bảo vệ người đọc hoặc hồ sơ khoa học.

Tác giả có quyền kháng nghị theo Chính sách Khiếu nại và Kháng nghị của DJMP.

Việc có kháng nghị không nhất thiết trì hoãn việc áp dụng một biện pháp sau khi xuất bản nếu DJMP xác định rằng biện pháp đó cần thiết để bảo vệ tính toàn vẹn của hồ sơ khoa học.