THOÁI HÓA KHỚP GỐI: CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ THEO GIAI ĐOẠN TỪ BẢO TỒN ĐẾN THAY KHỚP
Từ khóa:
thoái hóa khớp gố, chẩn đoán hình ảnh, điều trị theo giai đoạn, hyaluronic acid, huyết tương giàu tiểu cầu, thay khớp gốiTóm tắt
Mục tiêu: Trình bày một cách tiếp cận thực hành, toàn diện và theo giai đoạn đối với thoái hóa khớp (THK) gối – từ nhận diện sớm, điều trị không dùng thuốc, dùng thuốc, tiêm nội khớp, đến các kỹ thuật tái tạo sụn và phẫu thuật thay khớp – lấy nguyên tắc "chẩn đoán càng sớm, điều trị càng hiệu quả" làm sợi chỉ xuyên suốt. Phương pháp: Tổng quan tường thuật dựa trên các tổng quan hệ thống, network meta-analysis, hướng dẫn thực hành và nghiên cứu cơ chế được lập chỉ mục trên PubMed (2003–2025), đối chiếu với kinh nghiệm lâm sàng của tác giả trong lĩnh vực cơ xương khớp và y học thể thao, trong đó có một khối lượng lớn hình ảnh siêu âm khớp gối được ghi nhận qua nhiều giai đoạn bệnh. Kết luận: Quản lý THK gối hiệu quả không nằm ở việc tìm ra một biện pháp đơn lẻ, mà ở việc phối hợp đồng thời và đúng trình tự các nhóm can thiệp trên, được điều chỉnh theo giai đoạn bệnh và đặc điểm riêng của từng bệnh nhân.
Tài liệu tham khảo
1. Kolasinski SL, Neogi T, Hochberg MC, et al. 2019 American College of Rheumatology/Arthritis Foundation guideline for the management of osteoarthritis of the hand, hip, and knee. Arthritis Care Res (Hoboken). 2020;72(2):149-162. DOI:10.1002/acr.24131
2. Cao Y, et al. Quantitative analysis of the efficacy and associated factors of intra-articular hyaluronic acid with respect to osteoarthritis symptoms: a systematic review of randomized trials and model-based meta-analysis. Osteoarthritis Cartilage. 2025;33(6):666-679. DOI:10.1016/j.joca.2025.01.008
3. Migliorini F, Maffulli N, Simeone F, et al. Intra-articular hyaluronic acid injections may be beneficial in patients with less advanced knee osteoarthritis: a systematic review of randomised controlled trials. Sports Med. 2025;55(8):1953-1969. DOI:10.1007/s40279-025-02265-8
4. Messier SP, Gutekunst DJ, Davis C, DeVita P. Weight loss reduces knee-joint loads in overweight and obese older adults with knee osteoarthritis. Arthritis Rheum. 2005;52(7):2026-2032. DOI:10.1002/art.21139
5. Christensen R, Bartels EM, Astrup A, Bliddal H. Effect of weight reduction in obese patients diagnosed with knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Ann Rheum Dis. 2007;66(4):433-439. DOI:10.1136/ard.2006.065904
6. Messier SP, Mihalko SL, Legault C, et al. Effects of intensive diet and exercise on knee joint loads, inflammation, and clinical outcomes among overweight and obese adults with knee osteoarthritis: the IDEA randomized clinical trial. JAMA. 2013;310(12):1263-1273. DOI:10.1001/jama.2013.277669
7. Juhl C, Christensen R, Roos EM, Zhang W, Lund H. Impact of exercise type and dose on pain and disability in knee osteoarthritis: a systematic review and meta-regression analysis of randomized controlled trials. Arthritis Rheumatol. 2014;66(3):622-636. DOI:10.1002/art.38290
8. Skoffer B, Dalgas U, Mechlenburg I. Progressive resistance training before and after total hip and knee arthroplasty: a systematic review. Clin Rehabil. 2015;29(1):14-29. DOI:10.1177/0269215514537093
9. Li Z, Maglione M, Tu W, et al. Meta-analysis: pharmacologic treatment of obesity. Ann Intern Med. 2005;142(7):532-546. DOI:10.7326/0003-4819-142-7-200504050-00012
10. Wilding JPH, Batterham RL, Calanna S, et al. Once-weekly semaglutide in adults with overweight or obesity. N Engl J Med. 2021;384(11):989-1002. DOI:10.1056/nejmoa2032183
11. Jastreboff AM, Aronne LJ, Ahmad NN, et al. Tirzepatide once weekly for the treatment of obesity. N Engl J Med. 2022;387(3):205-216. DOI:10.1056/nejmoa2206038
12. Greenway FL, Fujioka K, Plodkowski RA, et al. Effect of naltrexone plus bupropion on weight loss in overweight and obese adults (COR-I): a multicentre, randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet. 2010;376(9741):595-605. DOI:10.1016/S0140-6736(10)60888-4
13. Permuy M, Guede D, López-Peña M, et al. Comparison of various SYSADOA for the osteoarthritis treatment: an experimental study in rabbits. BMC Musculoskelet Disord. 2015;16:120. DOI:10.1186/s12891-015-0572-8
14. Altman RD, Manjoo A, Fierlinger A, Niazi F, Nicholls M. The mechanism of action for hyaluronic acid treatment in the osteoarthritic knee: a systematic review. BMC Musculoskelet Disord. 2015;16:321. DOI:10.1186/s12891-015-0775-z
15. Moreland LW. Intra-articular hyaluronan (hyaluronic acid) and hylans for the treatment of osteoarthritis: mechanisms of action. Arthritis Res Ther. 2003;5(2):54-67. DOI:10.1186/ar623
16. Altman RD, Bedi A, Karlsson J, Sancheti P, Schemitsch E. Anti-inflammatory effects of intra-articular hyaluronic acid: a systematic review. Cartilage. 2019;10(1):43-52. DOI:10.1177/1947603517749919
17. Adam N, Ghosh P. Hyaluronan molecular weight and polydispersity in some commercial intra-articular injectable preparations and in synovial fluid. Inflamm Res. 2001;50(6):294-299. DOI:10.1007/PL00000247
18. Temple-Wong MM, Ren S, Quach P, et al. Hyaluronan concentration and size distribution in human knee synovial fluid: variations with age and cartilage degeneration. Arthritis Res Ther. 2016;18:18. DOI:10.1186/s13075-016-0922-4
19. Ferkel E, Manjoo A, Martins D, Bhandari M, Sethi P, Nicholls M. Intra-articular hyaluronic acid treatments for knee osteoarthritis: a systematic review of product properties. Cartilage. 2023;14(4):424-432. DOI:10.1177/19476035231154530
20. Lu KH, Lu PWA, Lin CW, Lu EWH, Yang SF. Different molecular weights of hyaluronan research in knee osteoarthritis: a state-of-the-art review. Matrix Biol. 2023;117:46-71. DOI:10.1016/j.matbio.2023.02.006
21. US Food and Drug Administration. HYALGAN (sodium hyaluronate), PMA P950027. Approved May 28, 1997.
22. US Food and Drug Administration. ORTHOVISC high molecular weight hyaluronan, PMA P030019. Approved February 4, 2004.
23. Haute Autorité de Santé. ARTHRUM H 2%—Avis de la Commission. 2015.
24. US Food and Drug Administration. SYNVISC (hylan G-F 20), PMA P940015. Approved August 8, 1997.
25. Leighton R, Fitzpatrick J, Smith H, et al. Systematic clinical evidence review of NASHA (Durolane hyaluronic acid) for the treatment of knee osteoarthritis. Open Access Rheumatol. 2018;10:43-54. DOI:10.2147/OARRR.S162127
26. Conrozier T, Mathieu P, Rinaudo M. Mannitol preserves the viscoelastic properties of hyaluronic acid in an in vitro model of oxidative stress. Rheumatol Ther. 2014;1(1):45-54. DOI:10.1007/s40744-014-0001-8
27. Mongkhon JM, Thach M, Shi Q, Fernandes JC, Fahmi H, Benderdour M. Sorbitol-modified hyaluronic acid reduces oxidative stress, apoptosis and mediators of inflammation and catabolism in human osteoarthritic chondrocytes. Inflamm Res. 2014;63(8):691-701. DOI:10.1007/s00011-014-0738-2
28. Grange L, Kessler J, Conrozier T. Addition of mannitol to hyaluronic acid enhances the inhibition of matrix metalloprotease expression in IL-1β stimulated human C-20/A4 chondrocytes. Orthop Sports Med Open Access J. 2020;4(2). DOI:10.32474/OSMOAJ.2020.04.000181
29. Hummer CD, et al. High molecular weight intraarticular hyaluronic acid for the treatment of knee osteoarthritis: a network meta-analysis. BMC Musculoskelet Disord. 2020;21:702. DOI:10.1186/s12891-020-03729-w
30. Migliorini F, et al. Comparison of different molecular weights of intra-articular hyaluronic acid injections for knee osteoarthritis: a level I Bayesian network meta-analysis. Biomedicines. 2025;13(1):175. DOI:10.3390/biomedicines13010175
31. Chevalier X, Sheehan B. Predictors of clinical benefit with intra-articular hyaluronic acid in patients with knee osteoarthritis: a narrative review. Curr Rheumatol Rev. 2024;20(4):379-387. DOI:10.2174/0115733971274662240108074038
32. Bannuru RR, et al. Comparative safety profile of hyaluronic acid products for knee osteoarthritis: a systematic review and network meta-analysis. Osteoarthritis Cartilage. 2016;24(12):2022-2041. DOI:10.1016/j.joca.2016.07.010
33. Puttick MP, Wade JP, Chalmers A, Connell DG, Rangno KK. Acute local reactions after intraarticular hylan for osteoarthritis of the knee. J Rheumatol. 1995;22(7):1311-1314.
34. Goldberg VM, Coutts RD. Pseudoseptic reactions to hylan viscosupplementation: diagnosis and treatment. Clin Orthop Relat Res. 2004;(419):130-137. DOI:10.1097/00003086-200402000-00021
35. Ong KL, Farr J, Gudeman AS, et al. Risk of severe acute localized reactions for different intraarticular hyaluronic acid knee injections in a real-world setting. Cartilage. 2021;13(1 Suppl):376S-386S. DOI:10.1177/19476035211025815
36. Belk JW, Kraeutler MJ, Houck DA, et al. Platelet-rich plasma versus hyaluronic acid for knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Am J Sports Med. 2021;49(1):249-260. DOI:10.1177/0363546520909397
37. Migliorini F, Driessen A, Quack V, et al. Comparison between intra-articular infiltrations of placebo, steroids, hyaluronic and PRP for knee osteoarthritis: a Bayesian network meta-analysis. Arch Orthop Trauma Surg. 2021;141(9):1473-1490. DOI:10.1007/s00402-020-03551-y
38. Baria MR, Vasileff WK, Borchers J, et al. Treating knee osteoarthritis with platelet-rich plasma and hyaluronic acid combination therapy: a systematic review. Am J Sports Med. 2022;50(1):273-281. DOI:10.1177/0363546521998010
39. Karasavvidis T, Totlis T, Gilat R, Cole BJ. Platelet-rich plasma combined with hyaluronic acid improves pain and function compared with hyaluronic acid alone in knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis. Arthroscopy. 2021;37(4):1277-1287. DOI:10.1016/j.arthro.2020.11.052
40. Richter DL, Schenck RC Jr, Wascher DC, Treme G. Knee articular cartilage repair and restoration techniques: a review of the literature. Sports Health. 2016;8(2):153-160. DOI:10.1177/1941738115611350
Lượt tải xuống
Tệp bổ sung
Ngày Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) 2026 Phạm Thế Hiển (Tác giả)
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công 4.0 Quốc tế.
