Đạo đức nghiên cứu

Tạp chí Khoa học Y Dược Đà Nẵng (DJMP) cam kết chỉ xem xét và công bố các nghiên cứu được thực hiện phù hợp với các nguyên tắc về đạo đức nghiên cứu, tôn trọng con người, bảo vệ người tham gia nghiên cứu, bảo mật dữ liệu, liêm chính khoa học và các quy định pháp luật có liên quan.

Đối với nghiên cứu y học có người tham gia, tác giả phải bảo đảm việc lập kế hoạch, thực hiện và báo cáo nghiên cứu phù hợp với các nguyên tắc đạo đức được quốc tế công nhận, bao gồm Tuyên bố Helsinki của Hiệp hội Y khoa Thế giới (WMA Declaration of Helsinki), phiên bản sửa đổi năm 2024, cùng với các quy định pháp luật và hướng dẫn đạo đức áp dụng tại nơi nghiên cứu được thực hiện.

Nghiên cứu liên quan đến con người phải bảo đảm tôn trọng:

Quyền lợi và sự an toàn của người tham gia nghiên cứu phải được đặt lên hàng đầu trong quá trình nghiên cứu.

Đối với nghiên cứu thuộc diện phải được xem xét về đạo đức, tác giả phải có sự chấp thuận/phê duyệt của Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu hoặc cơ quan đánh giá đạo đức độc lập có thẩm quyền trước khi tiến hành nghiên cứu theo quy định áp dụng.

Bản thảo phải nêu rõ, khi phù hợp:

DJMP có quyền yêu cầu tác giả cung cấp văn bản chấp thuận đạo đức hoặc tài liệu chứng minh liên quan trong quá trình biên tập.

Nếu nghiên cứu được miễn xem xét/phê duyệt đạo đức theo quy định của cơ quan có thẩm quyền, tác giả phải nêu rõ cơ sở miễn và, khi được yêu cầu, cung cấp tài liệu xác nhận.

Tác giả không nên tự xác định một nghiên cứu là “không cần đạo đức” chỉ vì nghiên cứu được cho là có nguy cơ thấp.

Khi có nghi vấn, DJMP có quyền yêu cầu giải trình hoặc xác nhận từ cơ quan/Hội đồng đạo đức có thẩm quyền.

Khi áp dụng, người tham gia phải được cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết và đưa ra sự đồng thuận tự nguyện, có hiểu biết trước khi tham gia nghiên cứu.

Quá trình lấy đồng thuận phải phù hợp với đặc điểm nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu và các quy định pháp luật, đạo đức có liên quan.

Đối với người không có đầy đủ khả năng tự đưa ra đồng thuận, việc lấy đồng thuận từ người đại diện hợp pháp và áp dụng các biện pháp bảo vệ bổ sung phải được thực hiện theo các yêu cầu đạo đức và pháp luật liên quan.

Tác giả phải bảo vệ quyền riêng tư và bí mật thông tin của người tham gia nghiên cứu. Các thông tin nhận diện như:

Các thông tin trên không được công bố nếu không thực sự cần thiết về mặt khoa học và không có sự đồng thuận phù hợp.

Nghiên cứu liên quan đến các nhóm dễ bị tổn thương phải có các biện pháp bảo vệ bổ sung phù hợp, bao gồm tùy bối cảnh:

Tác giả phải giải thích cơ sở khoa học của việc tuyển chọn các nhóm này và bảo đảm các biện pháp bảo vệ phù hợp.

Các nghiên cứu sử dụng các nguồn dữ liệu trên phải tuân thủ các yêu cầu về đạo đức, quyền riêng tư, bảo mật và bảo vệ dữ liệu có liên quan.

Việc dữ liệu đã tồn tại trước nghiên cứu không mặc nhiên loại trừ yêu cầu xem xét đạo đức. Tác giả phải mô tả việc phê duyệt hoặc miễn phê duyệt đạo đức khi phù hợp.

Nghiên cứu sử dụng mô, máu, DNA, mẫu bệnh phẩm hoặc các vật liệu sinh học có nguồn gốc từ người phải tuân thủ các yêu cầu đạo đức và pháp luật có liên quan đến:

Đối với nghiên cứu sử dụng động vật, tác giả phải bảo đảm nghiên cứu được thực hiện phù hợp với các tiêu chuẩn thể chế và quốc gia áp dụng đối với việc chăm sóc và sử dụng động vật trong nghiên cứu.

Bản thảo phải nêu thông tin về phê duyệt đạo đức đối với nghiên cứu động vật khi có yêu cầu.

Đối với các loại nghiên cứu mà việc đăng ký trước, đăng ký đề cương hoặc kế hoạch chia sẻ dữ liệu được pháp luật, cơ quan tài trợ hoặc các chuẩn mực áp dụng yêu cầu, tác giả phải cung cấp thông tin đăng ký phù hợp.

Đối với thử nghiệm lâm sàng, DJMP khuyến khích tác giả cung cấp Tuyên bố chia sẻ dữ liệu khi phù hợp.

Việc được Hội đồng đạo đức phê duyệt không miễn trừ trách nhiệm của tác giả đối với tính trung thực và tính phù hợp về mặt đạo đức của nghiên cứu.

DJMP có quyền đánh giá độc lập liệu việc thực hiện và báo cáo nghiên cứu có phù hợp với các chuẩn mực đạo đức của Tạp chí hay không.

Nếu có nghi ngờ về việc tuân thủ đạo đức nghiên cứu, DJMP có thể:

Việc có quyết định phê duyệt đạo đức không bắt buộc DJMP phải chấp nhận một nghiên cứu nếu Tạp chí có căn cứ hợp lý cho rằng nghiên cứu không đáp ứng các yêu cầu đạo đức.