Dữ liệu và tài trợ nghiên cứu

RESEARCH DATA & FUNDING POLICY
Chính sách quản lý, chia sẻ dữ liệu và tài trợ nghiên cứu
 
1. Nguyên tắc chung

Tạp chí Khoa học Y Dược Đà Nẵng (DJMP) khuyến khích quản lý dữ liệu nghiên cứu có trách nhiệm, minh bạch về nguồn tài trợ và chia sẻ dữ liệu phù hợp, nhằm tăng khả năng kiểm chứng, tái sử dụng và độ tin cậy của nghiên cứu khoa học.

Tác giả chịu trách nhiệm về tính chính xác, tính toàn vẹn và khả năng giải trình đối với dữ liệu làm cơ sở cho các kết quả được trình bày trong bài báo.

• Đạo đức nghiên cứu;
• Quyền riêng tư và bảo mật;
• Bảo vệ dữ liệu cá nhân;
• Đồng thuận của người tham gia nghiên cứu;
• Quyền sở hữu trí tuệ;
• Các thỏa thuận hợp pháp về việc sử dụng dữ liệu.
2. Tính toàn vẹn của dữ liệu nghiên cứu

Dữ liệu được sử dụng trong nghiên cứu phải được thu thập, quản lý, phân tích và báo cáo một cách trung thực. DJMP không chấp nhận:

• Ngụy tạo dữ liệu;
• Làm sai lệch dữ liệu;
• Lựa chọn hoặc loại bỏ dữ liệu nhằm cố ý làm sai lệch kết quả;
• Thao túng dữ liệu hoặc hình ảnh gây hiểu nhầm;
• Báo cáo dữ liệu không phù hợp với dữ liệu nghiên cứu thực tế.

Tác giả phải duy trì hồ sơ và dữ liệu nghiên cứu phù hợp để có thể giải trình các kết quả đã công bố.

3. Quyền truy cập dữ liệu của tác giả

Các tác giả phải có khả năng xem xét dữ liệu làm cơ sở cho kết quả nghiên cứu.

Đối với nghiên cứu hợp tác giữa cơ sở học thuật và tổ chức ngoài học thuật, DJMP khuyến nghị ít nhất một tác giả thuộc cơ sở học thuật phải có quyền truy cập dữ liệu gốc và có khả năng tham gia phân tích dữ liệu.

Đối với nghiên cứu được tài trợ, các thỏa thuận với nhà tài trợ không được ngăn cản tác giả tiếp cận dữ liệu cần thiết để đánh giá, phân tích và diễn giải kết quả. DJMP có thể yêu cầu tác giả xác nhận ai có quyền truy cập dữ liệu và ai tham gia phân tích dữ liệu.

4. Lưu giữ dữ liệu nghiên cứu

Tác giả có trách nhiệm lưu giữ dữ liệu và tài liệu nghiên cứu theo:

• Quy định pháp luật hiện hành;
• Yêu cầu của cơ quan chủ quản;
• Yêu cầu của Hội đồng đạo đức;
• Yêu cầu của nhà tài trợ;
• Các chuẩn mực chuyên ngành có liên quan.

Dữ liệu cần được lưu giữ theo cách bảo đảm tính toàn vẹn, bảo mật và khả năng truy xuất khi cần thiết. DJMP không quy định một thời hạn lưu trữ chung cho mọi loại nghiên cứu, trừ khi pháp luật hoặc quy định chuyên ngành có yêu cầu khác.

5. Chia sẻ dữ liệu nghiên cứu

DJMP khuyến khích tác giả chia sẻ dữ liệu nghiên cứu phù hợp khi việc chia sẻ không vi phạm các yêu cầu về đạo đức, quyền riêng tư, bảo mật, pháp luật hoặc quyền sở hữu trí tuệ.

• Bộ dữ liệu đã khử định danh;
• Data dictionary;
• Protocol;
• Kế hoạch phân tích thống kê;
• Mã phân tích;
• Tài liệu hỗ trợ;
• Các tài liệu cần thiết khác để kiểm chứng hoặc tái lập kết quả.

Việc chia sẻ dữ liệu phải tuân thủ các điều kiện mà người tham gia nghiên cứu đã đồng thuận và các yêu cầu đạo đức, pháp lý có liên quan.

6. Tuyên bố về tính sẵn có của dữ liệu

DJMP khuyến nghị các bài nghiên cứu có Tuyên bố về tính sẵn có của dữ liệu. Tuyên bố nên cho người đọc biết dữ liệu có được chia sẻ hay không, dữ liệu nào có thể truy cập, dữ liệu được lưu giữ ở đâu, điều kiện tiếp cận và lý do hạn chế chia sẻ (nếu có).

Mẫu 1 – Dữ liệu công khai
Tính sẵn có của dữ liệu: Dữ liệu hỗ trợ các kết quả của nghiên cứu này được công khai tại [tên kho dữ liệu], [DOI/định danh].
Mẫu 2 – Cung cấp theo yêu cầu hợp lý
Tính sẵn có của dữ liệu: Dữ liệu hỗ trợ các kết quả của nghiên cứu này có thể được cung cấp bởi tác giả liên hệ theo yêu cầu hợp lý và phù hợp với các yêu cầu về đạo đức, bảo mật và pháp lý.
Mẫu 3 – Không thể chia sẻ công khai
Tính sẵn có của dữ liệu: Dữ liệu không được công khai do yêu cầu về quyền riêng tư, bảo mật và/hoặc đạo đức nghiên cứu. Việc tiếp cận dữ liệu có thể được xem xét theo các điều kiện áp dụng.
Mẫu 4 – Không áp dụng
Tính sẵn có của dữ liệu: Không áp dụng. Bài báo này không tạo ra hoặc phân tích bộ dữ liệu nghiên cứu mới.
7. Dữ liệu của thử nghiệm lâm sàng

Đối với bài báo báo cáo kết quả thử nghiệm lâm sàng, DJMP yêu cầu tác giả cung cấp Tuyên bố chia sẻ dữ liệu phù hợp với yêu cầu áp dụng. Tuyên bố cần xác định tối thiểu:

• Dữ liệu cá nhân người tham gia đã khử định danh có được chia sẻ hay không;
• Dữ liệu cụ thể nào được chia sẻ;
• Các tài liệu liên quan nào được cung cấp;
• Thời điểm bắt đầu và thời hạn dữ liệu có sẵn;
• Tiêu chí và cơ chế tiếp cận dữ liệu.
8. Hạn chế chia sẻ dữ liệu

DJMP không yêu cầu tác giả công khai dữ liệu nếu việc chia sẻ:

• Có nguy cơ nhận diện người tham gia;
• Vi phạm sự đồng thuận đã được cung cấp;
• Vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu;
• Vi phạm nghĩa vụ bảo mật;
• Ảnh hưởng đến quyền sở hữu trí tuệ hợp pháp;
• Bị hạn chế bởi các quy định đạo đức hoặc pháp luật có liên quan.

Trong những trường hợp này, tác giả nên nêu rõ lý do vì sao dữ liệu không thể chia sẻ công khai, thay vì chỉ ghi “Dữ liệu không sẵn có”.

9. Dữ liệu thứ cấp và dữ liệu của người khác

Khi sử dụng bộ dữ liệu do người khác tạo ra, tác giả phải:

• Có quyền sử dụng dữ liệu;
• Tuân thủ các điều kiện truy cập;
• Ghi nhận và trích dẫn nguồn dữ liệu phù hợp;
• Sử dụng định danh bền vững của bộ dữ liệu khi có;
• Mô tả rõ phân tích mới khác với các phân tích đã công bố trước đó như thế nào.
10. Cung cấp dữ liệu khi có yêu cầu của Tạp chí

Trong quá trình xem xét bản thảo hoặc khi có vấn đề về liêm chính khoa học, DJMP có thể yêu cầu tác giả cung cấp:

• Dữ liệu gốc hoặc dữ liệu liên quan;
• Bảng dữ liệu;
• Mã phân tích;
• Tài liệu phương pháp;
• Hình ảnh gốc;
• Các tài liệu cần thiết khác để xác minh kết quả.

Việc cung cấp dữ liệu cho DJMP phải tuân thủ các yêu cầu về bảo mật và bảo vệ người tham gia nghiên cứu. Việc không thể cung cấp dữ liệu cần thiết mà không có lý do hợp lý có thể ảnh hưởng đến việc đánh giá bản thảo hoặc dẫn đến việc xem xét theo chính sách liêm chính nghiên cứu của DJMP.

11. Công bố nguồn tài trợ

Tất cả các bản thảo phải có Tuyên bố tài trợ, kể cả khi nghiên cứu không nhận tài trợ.

• Tên cơ quan/tổ chức tài trợ;
• Mã hoặc số đề tài/grant;
• Người nhận tài trợ;
• Các hình thức hỗ trợ tài chính hoặc vật chất có liên quan.
12. Vai trò của nhà tài trợ

Khi nghiên cứu có tài trợ, tác giả phải công bố vai trò của nhà tài trợ, nếu có, trong:

• Thiết kế nghiên cứu;
• Thu thập dữ liệu;
• Quản lý dữ liệu;
• Phân tích dữ liệu;
• Diễn giải kết quả;
• Chuẩn bị hoặc phê duyệt bản thảo;
• Quyết định gửi bài để xuất bản.

Nếu nhà tài trợ không tham gia vào các hoạt động trên, tác giả nên nêu rõ điều đó.

13. Độc lập khoa học với nhà tài trợ

Nhà tài trợ không được áp đặt các điều khoản làm mất tính độc lập khoa học của tác giả. Tác giả không nên ký các thỏa thuận:

• Ngăn cản quyền tiếp cận đầy đủ dữ liệu cần thiết;
• Ngăn cản việc phân tích hoặc diễn giải dữ liệu độc lập;
• Ngăn cản việc chuẩn bị bản thảo;
• Cho phép nhà tài trợ kiểm soát không phù hợp kết luận;
• Hạn chế không phù hợp với quyền quyết định công bố.
14. Phân biệt tài trợ và xung đột lợi ích

Tài trợ nghiên cứu và Xung đột lợi ích phải được khai báo riêng.

Việc nhận tài trợ không tự động có nghĩa là tồn tại xung đột lợi ích; ngược lại, một tác giả có thể có xung đột lợi ích dù nghiên cứu không nhận tài trợ trực tiếp. Tác giả phải hoàn thành cả hai tuyên bố theo chính sách của DJMP.

15. Mẫu tuyên bố tài trợ
Trường hợp có tài trợ
Tài trợ: Nghiên cứu này được tài trợ bởi [tên cơ quan/tổ chức], mã tài trợ/đề tài [số]. Nhà tài trợ không tham gia vào thiết kế nghiên cứu, thu thập và phân tích dữ liệu, diễn giải kết quả, chuẩn bị bản thảo hoặc quyết định gửi bài để xuất bản.
Trường hợp không có tài trợ
Tài trợ: Nghiên cứu này không nhận tài trợ cụ thể từ bất kỳ cơ quan tài trợ nào thuộc khu vực công, thương mại hoặc phi lợi nhuận.