Quyền tác giả và đóng góp

AUTHORSHIP & CONTRIBUTION POLICY
Chính sách quyền tác giả và đóng góp
 
1. Nguyên tắc chung

Tạp chí Khoa học Y Dược Đà Nẵng (DJMP) yêu cầu quyền tác giả phải phản ánh trung thực những cá nhân có đóng góp trí tuệ và khoa học thực chất đối với công trình, đồng thời sẵn sàng chịu trách nhiệm về nội dung được công bố.

Việc ghi tên tác giả không chỉ là sự ghi nhận đóng góp mà còn đi kèm trách nhiệm và nghĩa vụ giải trình về tính chính xác, tính toàn vẹn và độ tin cậy của công trình.

2. Tiêu chuẩn xác định tác giả

DJMP áp dụng 04 tiêu chí về quyền tác giả của International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE). Một cá nhân được ghi tên là tác giả khi đáp ứng đồng thời cả bốn tiêu chí:

1. Có đóng góp đáng kể vào việc hình thành ý tưởng hoặc thiết kế nghiên cứu; hoặc thu thập, phân tích hoặc diễn giải dữ liệu;
2. Tham gia soạn thảo bản thảo hoặc xem xét, chỉnh sửa một cách có ý nghĩa đối với nội dung trí tuệ quan trọng;
3. Phê duyệt phiên bản cuối cùng được công bố;
4. Đồng ý chịu trách nhiệm đối với toàn bộ công trình, bao gồm việc bảo đảm rằng các vấn đề liên quan đến tính chính xác hoặc tính toàn vẹn của bất kỳ phần nào của công trình được xem xét và giải quyết phù hợp.

Tất cả những người được ghi tên là tác giả phải đáp ứng đủ bốn tiêu chí; đồng thời, tất cả những người đáp ứng đủ bốn tiêu chí đều cần được ghi nhận là tác giả.

3. Những đóng góp không đủ để xác lập quyền tác giả

Các đóng góp riêng lẻ như:

• Chỉ cung cấp kinh phí;
• Giám sát chung nhóm nghiên cứu;
• Hỗ trợ hành chính;
• Thu thập dữ liệu đơn thuần;
• Hỗ trợ kỹ thuật;
• Biên tập ngôn ngữ;
• Đọc sửa bản thảo;
• Hỗ trợ viết.

Các đóng góp trên không tự động đủ để xác lập quyền tác giả nếu cá nhân không đáp ứng đầy đủ bốn tiêu chí nêu trên. Những người có đóng góp nhưng không đủ tiêu chuẩn tác giả nên được ghi nhận trong phần Lời cảm ơn / Acknowledgements hoặc trong phần tuyên bố đóng góp, nếu phù hợp.

4. Tác giả liên hệ

Mỗi bản thảo phải xác định ít nhất một tác giả liên hệ (corresponding author).

• Nộp bản thảo;
• Phản biện;
• Sửa chữa;
• Biên tập;
• Xuất bản;
• Trao đổi sau khi xuất bản khi cần thiết.

Tác giả liên hệ có trách nhiệm bảo đảm các yêu cầu hành chính cần thiết, bao gồm thông tin về quyền tác giả, khai báo xung đột lợi ích, phê duyệt đạo đức, đăng ký thử nghiệm lâm sàng khi áp dụng và các tài liệu liên quan được cung cấp đầy đủ.

5. Thứ tự tác giả

Thứ tự tên tác giả phải được nhóm tác giả thống nhất trước khi nộp bài.

DJMP không quyết định thứ tự tác giả thay cho nhóm nghiên cứu và không can thiệp vào thỏa thuận nội bộ về thứ tự tên, trừ khi có vấn đề liên quan đến liêm chính xuất bản.

Trách nhiệm xác định ai đủ tiêu chuẩn làm tác giả và thứ tự tác giả thuộc về nhóm tác giả, không phải Ban Biên tập.

6. Thay đổi danh sách tác giả sau khi nộp bài

Mọi yêu cầu sau khi bản thảo đã được nộp, bao gồm:

• Thêm tác giả;
• Xóa tác giả;
• Thay đổi thứ tự tác giả;
• Thay đổi tác giả liên hệ.

Các yêu cầu phải được gửi bằng văn bản cho DJMP và giải thích rõ lý do. Tạp chí có thể yêu cầu:

• Xác nhận bằng văn bản của tất cả tác giả hiện có;
• Xác nhận của tác giả được thêm hoặc bị xóa;
• Cập nhật tuyên bố đóng góp;
• Các tài liệu giải trình bổ sung khi cần.

DJMP không chấp nhận việc thay đổi tác giả chỉ nhằm mục đích tăng uy tín, đáp ứng yêu cầu hành chính hoặc vì các lý do không phản ánh đúng đóng góp thực tế.

7. Tranh chấp quyền tác giả

DJMP không có chức năng phân xử tranh chấp về quyền tác giả giữa các cá nhân hoặc tổ chức.

Khi có tranh chấp mà các tác giả không thể tự giải quyết, Tạp chí có thể tạm dừng quá trình xử lý bản thảo và yêu cầu các tác giả liên hệ với cơ quan hoặc đơn vị nơi nghiên cứu được thực hiện để giải quyết.

8. Tác giả danh dự, tác giả khách và tác giả bị che giấu
Honorary/Gift Authorship: Ghi tên cá nhân không có đóng góp đủ tiêu chuẩn;
Guest Authorship: Thêm tên cá nhân chủ yếu nhằm tăng uy tín hoặc khả năng được chấp nhận;
Ghost Authorship: Không ghi tên người thực sự có đóng góp đủ tiêu chuẩn là tác giả.

Khi có bằng chứng hoặc nghi ngờ hợp lý về các hành vi trên, Tạp chí có thể yêu cầu giải trình và xử lý theo Chính sách đạo đức xuất bản và Chính sách sai phạm nghiên cứu và xuất bản của DJMP.

9. Tuyên bố đóng góp của tác giả

DJMP khuyến khích hoặc yêu cầu, tùy loại bài, cung cấp Author Contributions Statement mô tả vai trò cụ thể của từng tác giả.

Có thể sử dụng hệ thống phân loại CRediT (Contributor Roles Taxonomy), chẳng hạn:

Conceptualization: Xây dựng ý tưởng nghiên cứu;
Methodology: Phương pháp nghiên cứu;
Investigation: Thực hiện nghiên cứu;
Data Curation: Quản lý và chuẩn hóa dữ liệu;
Formal Analysis: Phân tích chính thức;
Writing – Original Draft: Soạn thảo bản thảo ban đầu;
Writing – Review & Editing: Rà soát và chỉnh sửa bản thảo;
Visualization: Trực quan hóa;
Supervision: Giám sát;
Project Administration: Quản lý dự án;
Funding Acquisition: Huy động/thu nhận kinh phí.

Tuyên bố đóng góp giúp tăng tính minh bạch nhưng không thay thế các tiêu chuẩn về quyền tác giả.

10. Nghiên cứu đa trung tâm và tác giả nhóm

Đối với nghiên cứu đa trung tâm hoặc nhóm nghiên cứu lớn, tên nhóm có thể được sử dụng khi phù hợp.

Tác giả liên hệ phải xác định rõ:

• Cá nhân nào là tác giả;
• Cá nhân nào là cộng tác viên;
• Vai trò và đóng góp của từng người hoặc nhóm;
• Ai chịu trách nhiệm đối với bản thảo.

Các thành viên được ghi nhận là tác giả trong nhóm lớn vẫn phải đáp ứng các tiêu chí về quyền tác giả.

11. Trí tuệ nhân tạo và quyền tác giả

Công cụ trí tuệ nhân tạo, mô hình ngôn ngữ lớn, chatbot hoặc hệ thống AI khác không được ghi tên là tác giả của bài báo.

AI không thể:

• Chịu trách nhiệm đối với nội dung;
• Phê duyệt phiên bản cuối;
• Chịu trách nhiệm giải trình;
• Xác nhận tính nguyên gốc;
• Quản lý xung đột lợi ích.

Nếu AI được sử dụng trong quá trình chuẩn bị bài, tác giả phải khai báo việc sử dụng theo Chính sách sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) của DJMP.

12. Xác nhận của tác giả khi nộp bài

Khi nộp bản thảo cho DJMP, tác giả liên hệ thay mặt nhóm tác giả xác nhận rằng:

• Tất cả tác giả đã đọc và phê duyệt bản thảo;
• Danh sách tác giả phản ánh đúng người đủ tiêu chuẩn;
• Các tác giả đồng ý với việc nộp bài cho DJMP;
• Bản thảo phản ánh trung thực công trình nghiên cứu;
• Các khai báo cần thiết đã được cung cấp.