Tạp chí Khoa học Y Dược Đà Nẵng là nơi công bố các công trình nghiên cứu khoa học mới nhất trong lĩnh vực y sinh, lâm sàng và sức khỏe cộng đồng của cán bộ, giảng viên
Trường Đại học Kỹ thuật Y – Dược Đà Nẵng
HÀM LƯỢNG FLAVONOID, HOẠT TÍNH KHÁNG KHUẨN, KHÁNG OXY HÓA CỦA CÂY MẶT QUỶ (Morinda parvifolia Bartling Ex Candole) THU HÁI TẠI ĐÀ NẴNG
Cây Mặt quỷ thuộc chi Morinda, họ Cà phê (Rubiacea) trong dân gian được dùng điều trị các bệnh viêm nhiễm, bệnh lý liên quan đến tiêu hóa. Cho đến nay chưa có nhiều nghiên cứu chuyên sâu về hàm lượng flavonoid, hoạt tính sinh học của loài này được công bố. Mục tiêu: Xác định hàm lượng flavonoid và đánh giá hoạt tính kháng khuẩn, kháng oxy hóa của phân đoạn giàu flavonoid. Phương pháp nghiên cứu: Định lượng flavonoid bằng phương pháp tạo phức màu với AlCl3, đánh giá hoạt tính kháng khuẩn của phân đoạn cao chiết giàu Flavonoid qua phương pháp khuếch tán đĩa thạch và vi pha loãng dung môi nhằm xác định nồng độ ức chế tối thiểu (MIC), sử dụng phương pháp khử gốc tự do DPPH để khảo sát hoạt tính kháng oxy hóa. Thí nghiệm được lặp lại 3 lần và biểu diễn kết quả dưới dạng giá trị trung bình. Kết quả: Hàm lượng flavonoid của phân đoạn n - hexan, ethyl acetat và n - butanol là 2,834; 3,820; 1,358 mg QE/g cao. Phân đoạn ethyl acetat giàu flavanoid thể hiện hoạt tính kháng khuẩn mạnh nhất trên S. aureus (ĐKVKK từ 13,67 - 16,67 mm) và MRSA (ĐKVKK từ 12,33 - 15,67 mm). Nồng độ ức chế tối thiểu vi sinh vật (MIC) tương ứng là 15,625 mg/mL và 7,8125 mg/mL. Trong thử nghiệm DPPH, phân đoạn này cũng cho thấy hoạt tính kháng oxy hóa tốt nhất (IC50 = 389,083 µg/mL). Kết luận: Phân đoạn ethyl acetat giàu flavonoid của cây Mặt quỷ có hàm lượng 3,820 mg QE/g cao thể hiện hoạt tính kháng khuẩn mạnh nhất trên S. aureus ATCC 25923 và MRSA và có khả năng kháng oxy hóa tốt nhất trong ba phân đoạn khảo sát.
Bản quyền (c) 2026 Ngọc Diễm Quỳnh Dương, Đức Thắng Phạm (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TÌNH HÌNH KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN GÂY NHIỄM KHUẨN TIẾT NIỆU TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH KHÁNH HÒA NĂM 2024
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm phân bố vi khuẩn và tình hình kháng kháng sinh của các vi khuẩn gây nhiễm khuẩn tiết niệu (NKTN) tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa năm 2024. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang hồi cứu được thực hiện trên các chủng vi khuẩn phân lập từ mẫu nước tiểu của bệnh nhân được chẩn đoán NKTN tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa năm 2024. Vi khuẩn được định danh và làm kháng sinh đồ bằng hệ thống Vitek 2 Compact, kết quả được phiên giải theo CLSI 2024. Kết quả: Trong tổng số 3.213 mẫu nước tiểu được nuôi cấy, có 949 mẫu dương tính với vi khuẩn (29,5%). Tỷ lệ dương tính ở nữ (32,7%) cao hơn nam (25,0%) với p < 0,0001. Nhóm tuổi trên 50 có tỷ lệ dương tính cao nhất (32,3%). Vi khuẩn Gram âm chiếm 83,9%, trong đó Escherichia coli chiếm 51,4% và Klebsiella pneumoniae chiếm 14,2%. Tỷ lệ chủng sinh ESBL là 57,2% đối với E. coli và 20,7% đối với K. pneumoniae. E. coli kháng cao với ampicillin (90,8%) và ciprofloxacin (80,1%), nhưng còn nhạy với carbapenem. Ngược lại, K. pneumoniae có tỷ lệ kháng carbapenem tương đối cao (31,9–57,0%). Trong nhóm Gram dương, Enterococcus faecium có mức kháng kháng sinh cao hơn rõ rệt so với Enterococcus faecalis. Tỷ lệ đa kháng thuốc dao động từ 80,4% đến 100%. Kết luận: Escherichia coli và Klebsiella pneumoniae là hai tác nhân gây NKTN phổ biến nhất tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa. Tỷ lệ kháng kháng sinh cao cho thấy cần tăng cường sử dụng kháng sinh hợp lý và lựa chọn điều trị dựa trên kết quả kháng sinh đồ. Từ khóa: nhiễm khuẩn tiết niệu, kháng kháng sinh, ESBL, vi khuẩn đa kháng thuốc.
Bản quyền (c) 2026 Thị Tươi Nguyễn, Thị Lan Anh Lê, Thanh Vũ Nguyễn, Xuân Cường Nguyễn, Linh Hà Nguyễn, Thị Hoài Trinh Phan, Quốc Phong Lê (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM TRÍ TUỆ CỦA TRẺ TĂNG ĐỘNG GIẢM CHÚ Ý TUỔI TIỂU HỌC ĐẾN KHÁM LẦN ĐẦU TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Mô tả đặc điểm trí tuệ của trẻ tăng động giảm chú ý tuổi tiểu học đến khám lần đầu tại Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang 165 trẻ lứa tuổi tiểu học đến khám lần đầu tại Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng, được chẩn đoán rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) từ tháng 3 năm 2022 đến tháng 9 năm 2022. Công cụ được sử dụng đánh giá là thang đánh giá tăng động giảm chú ý Vanderbilt (Vanderbilt ADHD Diagnostic Rating Scale) và trắc nghiệm trí tuệ WISC-IV (Wechsler Intelligence Scale for Children - Fourth Edition). Kết quả: Trong số 165 trẻ tăng động giảm chú ý, có 83% trẻ nam và 17% trẻ nữ. Độ tuổi 7 tuổi chiếm nhiều nhất 32,7%. Trắc nghiệm WISC-IV: Hầu hết trẻ trong nhóm nghiên cứu có điểm trung bình chỉ số thông minh toàn diện (FSIQ) đạt ở mức thấp (71.10 ± 14.11). Trung bình của chỉ số về tốc độ xử lí (PSI) đạt điểm cao nhất là 94.72 ± 18.35. Trung bình chỉ số về tư duy tri giác (PRI), trí nhớ công việc (WMI), và tư duy ngôn ngữ (VCI) lần lượt là 79.74 ± 14.00, 70.54 ± 13.26 và 65.07 ± 11.67. Kết luận: Trong nghiên cứu này, trẻ ADHD có chỉ số năng lực trí tuệ ở các lĩnh vực đạt mức trung bình và dưới trung bình, rất ít trẻ đạt mức độ cao về năng lực trí tuệ, do vậy cần những chương trình học phù hợp với khả năng của trẻ.
Bản quyền (c) 2026 Tống Thị Luyến, Nguyễn Hữu Liêm (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ SUY HÔ HẤP Ở TRẺ SƠ SINH ĐƯỢC SINH MỔ TẠI BỆNH VIỆN AN SINH
Đặt vấn đề và mục tiêu: Suy hô hấp (SHH) là hội chứng thường gặp ở trẻ sơ sinh, đặc biệt trong những ngày đầu sau sinh, phản ánh sự thích nghi chưa hoàn toàn với môi trường ngoài tử cung. Trẻ sinh mổ, nhất là sinh mổ chủ động, có nguy cơ cao mắc các bệnh lý hô hấp. Nghiên cứu nhằm mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, kết quả điều trị và các yếu tố liên quan đến mức độ nặng cũng như thời điểm khởi phát SHH ở trẻ sinh mổ tại Bệnh viện An Sinh. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 49 trẻ bị SHH trong tổng số 1.088 trẻ sinh mổ.Kết quả: SHH chủ yếu gặp ở nhóm trẻ dưới 39 tuần tuổi thai. Triệu chứng thường gặp là thở nhanh và co lõm ngực. Nguyên nhân chính gồm cơn thở nhanh thoáng qua (49%) và viêm phổi (42,9%). APGAR 1 phút thấp và chỉ định mổ cấp cứu có liên quan đến khởi phát SHH sớm (p<0,05). Phần lớn trẻ ở giai đoạn còn bù, biểu hiện tăng công thở để duy trì SpO₂, do đó NCPAP là phương thức hỗ trợ hô hấp hiệu quả. Tỷ lệ điều trị thành công đạt 95,9%, với tỷ lệ biến chứng thấp (6%). Kết luận: Nên trì hoãn mổ lấy thai đến sau 39 tuần nhằm giảm nguy cơ SHH. Cơn thở nhanh thoáng qua và viêm phổi là hai nguyên nhân thường gặp ở trẻ sinh mổ, đặc biệt ở nhóm non tháng muộn và đủ tháng sớm. Chiến lược hỗ trợ hô hấp không xâm lấn, cá thể hóa và theo dõi lâm sàng sát giúp cải thiện kết cục điều trị.
Bản quyền (c) 2026 Hoàng Thạch Nguyễn, Hùng Dũng Trần, Thị Thảo Trần, Huỳnh Kim Khánh Trần, Phan Tú Uyên Trần, Thị Bình Nguyễn, Văn Điển Mai (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
PHẪU THUẬT NỘI SOI QUA PHÚC MẠC CẮT U CẬN HẠCH TUYẾN THƯỢNG THẬN PHẢI HIẾM GẶP: BÁO CÁO TRƯỜNG HỢP
Giới thiệu: U cận hạch (paraganglia) là nhóm tế bào thần kinh nội tiết có nguồn gốc từ mào thần kinh được phân thành thượng thận hoặc ngoài thượng thận. U cận hạch là một loại u hiếm gặp, bắt nguồn từ cận hạch tự chủ ngoài thượng thận giao cảm hoặc phó giao cảm, có thể tiết Catecholamine và gây các biểu hiện lâm sàng không đặc hiệu, dễ nhầm với u tuyến thượng thận. Mục tiêu: Báo cáo một trường hợp u cận hạch cạnh tuyến thượng thận phải được chẩn đoán và điều trị thành công bằng phẫu thuật nội soi qua phúc mạc, đồng thời phân tích những khó khăn trong chẩn đoán trước mổ và rút ra kinh nghiệm lâm sàng từ thực tế ca bệnh và hồi cứu y văn. Phương pháp: Báo cáo ca lâm sàng một bệnh nhân nam 51 tuổi có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường, xuất hiện các triệu chứng gợi ý tình trạng tăng tiết Catecholamin. Phát hiện khối u cạnh tuyến thượng thận phải cách nhập viện 3 năm, qua chẩn đoán hình ảnh. Bệnh nhân được tiến hành phẫu thuật nội soi qua phúc mạc để cắt bỏ toàn bộ khối u. Kết quả: Ca phẫu thuật được thực hiện an toàn, thời gian mổ 120 phút, lượng máu mất ít. Giải phẫu bệnh xác định là u cận hạch. Bệnh nhân hồi phục tốt, xuất viện sau 7 ngày, không có biến chứng sau mổ. Kết luận: Thăm khám lâm sàng kết hợp với hình ảnh như CT, kết quả giải phẫu bệnh giúp chẩn đoán bệnh u cận hạch ngoài tuyến thượng thận. Phẫu thuật nội soi qua phúc mạc là phương pháp ít xâm lấn trong điều trị u cận hạch cạnh tuyến thượng thận phải.
Phẫu thuật nội soi qua phúc mạc; u cận hạch cạnh tuyến thượng thận phải; báo cáo ca lâm sàng
Bản quyền (c) 2026 Hoàng Văn Công, Hà Xuân Nguyên (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LOÃNG XƯƠNG Ở PHỤ NỮ TRÊN 50 TUỔI CÓ HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA TẠI BỆNH VIỆN 199
Giới thiệu: Loãng xương đặc trưng bởi sự suy giảm khối lượng và vi cấu trúc mô xương. Hội chứng chuyển hóa thúc đẩy mất xương qua viêm mạn tính từ mỡ nội tạng. Đề tài xác định tỷ lệ và yếu tố liên quan loãng xương ở phụ nữ >50 tuổi có hội chứng chuyển hóa tại Bệnh viện 199. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang 264 phụ nữ > 50 tuổi khám tại Bệnh viện 199 năm 2025, 132 người có hội chứng chuyển hóa, loại trừ bệnh dùng hormon thay thế, nội khoa cấp, tiến hành đo BMI, vòng bụng, huyết áp, xét nghiệm glucose/lipid, đo DEXA cột sống thắt lưng /cổ xương đùi. Phân tích SPSS 20.0 (t-test, χ², p<0,05). Kết quả: Nhóm bệnh có 51,5%, loãng xương, cổ xương đùi 49,2% (23,5% nhóm chứng) và cột sống thắt lưng 20,5% (6,8% nhóm chứng). Yếu tố nguy cơ độc lập cho loãng xương cổ đùi gồm béo phì (OR=3,06, p=0,006), đái tháo đường (OR=2,14, p=0,034), cholesterol cao (OR=2,20, p=0,036). Bàn luận: Nghiên cứu khẳng định hội chứng chuyển hóa (MS) làm tăng tỷ lệ loãng xương ở phụ nữ >50 tuổi: cổ xương đùi 49,2%, cột sống thắt lưng 20,5% (p<0,05). Béo phì trung tâm (OR=3,06; p=0,006), ĐTĐ típ 2 (OR=2,14; p=0,034), cholesterol cao (OR=2,20; p=0,036) là yếu tố nguy cơ độc lập;Nhấn mạnh MS thúc đẩy mất xương qua viêm mạn tính, đề kháng insulin. Kết luận: Nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ loãng xương 51,5%, có 49,2% cổ xương đùi, 20,5% cột sống thắt lưng. Các yếu tố nguy cơ độc lập gồm béo phì trung tâm (OR=3,06), đái tháo đường type 2 (OR=2,14),
Hội chứng chuyển hóa, loãng xương, phụ nữ > 50 tuổi.
Bản quyền (c) 2026 Thị Mỹ Lý Nguyễn, Thị Diễm Hằng Hoàng, Thị Xoan Cao, Thị Thanh Tâm Ngô (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THỂ LỰC CỦA NGƯỜI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2 ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA NAM ĐỊNH
Mục tiêu: Mô tả thực trạng hoạt động thể lực và kiến thức về hoạt động thể lực của người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa Nam Định năm 2025. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 195 người bệnh đái tháo đường típ 2 đang điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa Nam Định từ 05/2025 đến hết tháng 07/2025. Nghiên cứu đã sử dụng bộ câu hỏi GPAQ (Global Physical Activity Questionaire) và nghiên cứu của Trần Thị Kim Quý để đánh giá hoạt động thể lực, kiến thức về hoạt động thể lực. Dữ liệu được thu thập qua phỏng vấn bằng bảng hỏi cấu trúc, phân tích bằng SPSS 20.0. Các phép thống kê chính: tỷ lệ phần trăm, trung bình, độ lệch chuẩn để mô tả các biến định lượng, sử dụng tỷ lệ phần trăm và các bảng tần suất để mô tả những biến định tính. Kết quả: Chỉ có 39,5% người bệnh đạt mức hoạt động thể lực đủ, kiến thức về hoạt động thể lực của người bệnh ở mức trung bình, điểm trung bình 4,88 ± 1,24, với 56,4% người bệnh có kiến thức chưa đạt. Kết luận: mức độ hoạt động thể lực của người bệnh tương đối thấp, chưa đạt yêu cầu theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới. Bệnh viện cần tăng cường giáo dục sức khỏe kết hợp tài liệu trực quan để người bệnh hiểu và thực hành đúng. Đưa hoạt động thể lực vào “kê đơn” điều trị và theo dõi định kỳ cùng các chỉ số lâm sàng để tăng sự tuân thủ và phát hiện sớm ít vận động. Tăng cường hỗ trợ từ nhóm, gia đình và cộng đồng để duy trì luyện tập.
Bản quyền (c) 2026 Nguyễn Thị Xuân Dung (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
THỰC TRẠNG KIẾN THỨC VÀ THỰC HÀNH DỰ PHÒNG MỘT SỐ YẾU TỐ TÁC HẠI NGHỀ NGHIỆP CỦA ĐIỀU DƯỠNG TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA NAM ĐỊNH
Mục tiêu: Mô tả thực trạng kiến thức và thực hành dự phòng tác hại nghề nghiệp của Điều dưỡng Bệnh viện Đa khoa Nam Định năm 2025. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 150 điều dưỡng đang làm việc tại Bệnh viện Đa khoa Nam Định từ 04/2025 đến hết tháng 06/2025. Dữ liệu được thu thập qua bộ câu hỏi tự điền, phân tích bằng SPSS 20.0. Kết quả: Có 18,7% điều dưỡng có kiến thức kém; 38% điều dưỡng có kiến thức trung bình; 43,3% điều dưỡng có kiến thức tốt. Về thực hành, có 78,7% điều dưỡng thực hành đạt dự phòng tác hại nghề nghiệp. Kết luận: Kiến thức của điều dưỡng tại Bệnh viện Đa khoa Nam Định tác hại nghề nghiệp còn chưa đồng đều. Thực hành của điều dưỡng về dự phòng tác hại nghề nghiệp tương đối cao, tuy nhiên còn một số hành vi chưa an toàn vẫn phổ biến. Bệnh viện cần tăng cường đào tạo định kỳ, đổi mới phương pháp đào tạo, thiết lập hệ thống giám sát - đánh giá toàn diện, xây dựng văn hóa an toàn nghề nghiệp.
Bản quyền (c) 2026 Đặng Thị Hân, Thị Xuân Dung Nguyễn, Thị Oanh Trần (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KHẢO SÁT TÂM LÝ NGƯỜI BỆNH TRƯỚC PHẪU THUẬT VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN TẠI BỆNH VIỆN VINMEC ĐÀ NẴNG NĂM 2024
Mục tiêu: Mô tả tình trạng tâm lý của người bệnh trước phẫu thuật và phân tích một số yếu tố liên quan tại Bệnh viện Vinmec Đà Nẵng năm 2024. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 183 người bệnh có chỉ định phẫu thuật chương trình tại Bệnh viện Vinmec Đà Nẵng từ tháng 4 đến tháng 10 năm 2024. Tâm lý người bệnh trước phẫu thuật được đánh giá bằng thang đo mức độ lo lắng và nhu cầu thông tin trước phẫu thuật Amsterdam (APAIS). Số liệu được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp và phân tích bằng phần mềm SPSS 20.0; các mối liên quan được kiểm định bằng phép Chi bình phương và Fisher’s exact test với ngưỡng ý nghĩa thống kê p<0,05. Kết quả: Có 96,2% người bệnh có tâm lý lo lắng trước phẫu thuật, trong đó mức độ lo lắng trung bình chiếm 61,7% và mức độ lo lắng cao chiếm 35,5%. Có 95,6% người bệnh có nhu cầu thông tin về phẫu thuật, trong đó nhu cầu thông tin mức độ trung bình và cao lần lượt là 49,7% và 47%. Các nội dung gây lo lắng chủ yếu bao gồm phương pháp vô cảm và tiến trình phẫu thuật (97,8%), đau sau phẫu thuật (85,2%), tai biến trong phẫu thuật (76,5%) và biến chứng từ thuốc gây mê (72,1%). Phân tích mối liên quan cho thấy độ tuổi và trình độ học vấn có liên quan có ý nghĩa thống kê với tâm lý người bệnh trước phẫu thuật (p<0,05). Kết luận: Người bệnh trước phẫu thuật tại Bệnh viện Vinmec Đà Nẵng có tỷ lệ lo lắng và nhu cầu thông tin cao. Việc đánh giá tâm lý và nhu cầu thông tin của người bệnh trước phẫu thuật cần được thực hiện thường quy nhằm kịp thời hỗ trợ tâm lý và nâng cao chất lượng chăm sóc toàn diện.
Tâm lý người bệnh, lo lắng trước phẫu thuật, APAIS
Bản quyền (c) 2026 Thị An Nguyễn, Thị Vân Anh Từ, Văn Đông Trần (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG Ở NGƯỜI BỆNH LO ÂU ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
Mục tiêu: đánh giá chất lượng cuộc sống ở người bệnh lo âu điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 214 bệnh nhân khám và điều trị rối loạn lo âu tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, từ tháng 7/2025 đến tháng 12/2025. Nghiên cứu được tiến hành thông qua bệnh án nghiên cứu, trong đó có thang điểm đánh giá chất lượng cuộc sống SF-36 và thang điểm đánh giá lo âu Zung. Kết quả: Chất lượng cuộc sống trung bình theo SF-36 là 49,8 ± 18,3, trong đó đa số đối tượng ở mức điểm trung bình, chiếm 81,8%. Điểm Zung trung bình là 52,3 ± 11,1, chủ yếu ở mức lo âu nhẹ-vừa (47,7%). Mức độ lo âu có mối tương quan nghịch với mức độ mạnh với chất lượng cuộc sống (r = −0,671; p<0,001). Kết luận: Người bệnh rối loạn lo âu điều trị ngoại trú có chất lượng cuộc sống ở mức trung bình và có mối tương quan nghịch có ý nghĩa thống kê giữa mức độ lo âu và chất lượng cuộc sống
Bản quyền (c) 2026 Khánh Duy Dương, Thị Phương Thoan Trần, Thị Phương Thảo Phạm, Thị Hạnh Nguyễn, Thị Thoa Đặng, Thảo Vân Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KHẢO SÁT CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN TÌNH TRẠNG TỔN THƯƠNG CỔ RĂNG KHÔNG DO SÂU TẠI BỆNH VIỆN C ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố liên quan đến tổn thương cổ răng không do sâu theo phân loại Sawai ở người bệnh đến khám và điều trị tại Khoa Răng Hàm Mặt, Bệnh viện C Đà Nẵng. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện trên 44 người bệnh có tổn thương cổ răng không do sâu chưa được điều trị phục hồi. Các yếu tố được khảo sát gồm: giới tính, phương pháp chải răng, loại bàn chải, thói quen ăn uống chua, uống nước ngọt có gas, uống rượu (>250 ml/tuần), thói quen nghiến răng và tình trạng mất răng. Phân tích mối liên quan được thực hiện với ngưỡng ý nghĩa thống kê p<0,05. Kết quả: Không ghi nhận mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa giới tính, loại bàn chải, thói quen ăn uống chua, uống nước ngọt có gas, uống rượu và tình trạng mất răng với tổn thương cổ răng không do sâu theo phân loại Sawai (p>0,05). Phương pháp chải răng ngang có liên quan có ý nghĩa thống kê với tổn thương cổ răng không do sâu loại A (p<0,001). Đặc biệt, thói quen nghiến răng cho thấy mối liên quan rõ rệt với tổn thương cổ răng không do sâu ở cả ba loại A, B và C (p<0,05). Kết luận: Có mối liên quan giữa phương pháp chải răng ngang và tổn thương cổ răng không do sâu loại A theo phân loại Sawai. Đồng thời, thói quen nghiến răng là yếu tố nguy cơ quan trọng, liên quan đến tổn thương cổ răng không do sâu ở cả ba loại.
Bản quyền (c) 2026 Thị Vũ Minh Nguyễn, Văn Hà Lê (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
LIỆU PHÁP PRP VÀ TẾ BÀO GỐC TRONG THOÁI HÓA KHỚP GỐI: BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG VÀ HƯỚNG ỨNG DỤNG
Mục tiêu: Bài báo được thực hiện theo hình thức tổng quan mô tả có phân tích, nhằm mục tiêu hệ thống hóa các bằng chứng khoa học và xác định phạm vi tổng quan về liệu pháp kết hợp PRP và MSCs trong điều trị thoái hóa khớp gối. Cụ thể, bài báo tổng hợp và phân tích cơ sở sinh học cùng các bằng chứng lâm sàng gần đây về liệu pháp kết hợp PRP và MSCs trong điều trị thoái hóa khớp gối. Bên cạnh đó, bài báo hướng tới xác định các hạn chế hiện tại và đề xuất định hướng tối ưu hóa liệu pháp cho ứng dụng lâm sàng. Đánh giá phương pháp và tài liệu: Nghiên cứu được thiết kế như một nghiên cứu đánh giá tổng quan. Chúng tôi đã thực hiện tìm kiếm tài liệu bằng cách sử dụng cơ sở dữ liệu bao gồm tạp chí từ PubMed và Google Scholar trong 5 năm gần đây. Trong nghiên cứu này, chúng tôi tập trung vào đánh giá cơ sở sinh học và hiệu quả lâm sàng của liệu pháp kết hợp PRP và tế bào gốc trung mô trong điều trị thoái hóa khớp gối. Triển vọng nghiên cứu: Kết quả cho thấy liệu pháp kết hợp PRP và tế bào gốc trung mô mang lại tiềm năng cộng hưởng sinh học, góp phần cải thiện tái tạo mô và giảm triệu chứng hiệu quả hơn so với từng liệu pháp đơn lẻ trong các nghiên cứu gần đây. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện tại vẫn còn chưa đồng nhất, cho thấy cần thêm các thử nghiệm được chuẩn hóa để khẳng định lợi ích vượt trội của phương pháp này.
Bản quyền (c) 2026 Thị Hiền Lê, Lê Minh Tú Phan (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
NGHIÊN CỨU BƯỚC ĐẦU HIỆU QUẢ PHẪU THUẬT CẮT AMIDAN BẰNG DAO PLASMA TẠI BỆNH VIỆN NHI TỈNH GIA LAI
Mục tiêu nghiên cứu: là mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của nhóm đối tượng được phẫu thuật và đánh giá bước đầu hiệu quả, độ an toàn của phương pháp phẫu thuật cắt amidan bằng dao plasma tại địa phương. Phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang có phân tích trên 131 bệnh nhi (3 đến dưới 16 tuổi) được chỉ định phẫu thuật cắt amidan bằng dao plasma. Các chỉ số về thời gian mổ, lượng máu mất, mức độ đau (thang điểm VAS), biến chứng và thời gian nằm viện được thu thập và phân tích. Kết quả: Nghiên cứu ghi nhận thời gian mổ trung bình là 18,4 ± 5,0 phút; lượng máu mất thấp (4,7 ± 1,8 mL). Mức độ đau sau mổ giảm dần rõ rệt từ ngày thứ 1 (6,6 điểm) đến ngày thứ 7 (0,95 điểm). Tỷ lệ biến chứng thấp (1,5%), không ghi nhận biến chứng muộn. Thời gian nằm viện trung bình ngắn (2,8 ngày). Kết luận: Qua nghiên cứu bước đầu, phẫu thuật cắt amidan bằng dao plasma cho thấy thời gian can thiệp ngắn, lượng máu mất ít và mức độ đau sau mổ giảm nhanh. Kết quả ghi nhận tỷ lệ biến chứng thấp, bước đầu cho thấy tính khả thi và an toàn khi triển khai kỹ thuật này tại cơ sở y tế địa phương.
Bản quyền (c) 2026 Văn Châu Nguyễn, Thị Mỹ Nhung Phan, Anh Tuấn Hồ, Thị Huệ Đoàn, Thị Sim Nguyễn, Thị Thu Hà Đỗ, Thị Tú Uyên Vương (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KHẢO SÁT TỶ LỆ NHIỄM TỤ CẦU VÀNG TRÊN BÀN TAY SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT Y - DƯỢC ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Xác định tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng trên bàn tay sinh viên Trường Đại học Kỹ thuật Y-Dược Đà Nẵng và một số yếu tố liên quan đến việc nhiễm tụ cầu vàng. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 120 mẫu nghiệm lấy từ bàn tay của sinh viên theo phương pháp Glove juice và đối chứng với 120 mẫu nghiệm tương ứng ở sinh viên được rửa tay trước khi lấy mẫu nghiệm. Kết quả: Tỷ lệ nhiễm tụ cầu vàng trên bàn tay sinh viên là 32,5%, trong số đó có 12,5% là tụ cầu vàng kháng Methicillin – phân lập được ở những sinh viên có đi thực tập bệnh viện. Kết quả cho thấy không có sự khác biệt về tỷ lệ nhiễm S.aureus với giới tính và thực tập bệnh viện. Tuy nhiên, có sự khác biệt về tỷ lệ nhiễm S.aureus giữa nhóm sinh viên có rửa tay với nhóm sinh viên không rửa tay trước khi lấy mẫu với p<0,05. Kết luận: Tỷ lệ nhiễm S.aureus trên bàn tay sinh viên là 32,5% và có mối liên quan giữa việc nhiễm S.aureus với việc rửa tay trước khi lấy mẫu.
Bản quyền (c) 2026 Ngọc Trân Châu Nguyễn, Thị Trâm Uyên Nguyễn, Ngọc Ngân Châu Nguyễn, Lê Hạnh Nhi Hồ, Ngọc Thanh Nhi Huỳnh, Thị Đoan Trinh Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TỶ LỆ VÀ NGUYÊN NHÂN TỪ CHỐI MẪU MÁU XÉT NGHIỆM NỘI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN PHÚC HƯNG
Đặt vấn đề: Chất lượng và sai sót mẫu xét nghiệm có tác động lớn đến quá trình chẩn đoán và điều trị. Việc phân tích tỷ lệ và nguyên nhân từ chối mẫu, đặc biệt ở bệnh nhân nội trú, là cơ sở quan trọng để cải thiện chất lượng chăm sóc người bệnh. Mục tiêu: Xác định tỷ lệ, nguyên nhân từ chối mẫu máu nội trú và phân tích các yếu tố liên quan. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang thực hiện trên 30.406 mẫu máu tại các khoa nội trú Bệnh viện Phúc Hưng từ tháng 01 đến tháng 06 năm 2025. Các nguyên nhân từ chối được phân loại theo tiêu chuẩn CLSI GP33A (tan máu, đông máu, sai thể tích, sai thông tin...). Kết quả: 104/30.406 mẫu bị từ chối (tỷ lệ 0,34%). Trong đó, khoa Cấp cứu-Hồi sức tích cực-Chống độc chiếm tỷ trọng cao nhất trong các mẫu bị hủy (43,18%). Nguyên nhân phổ biến nhất là mẫu tan máu (25,0%) và sai thông tin người bệnh (18,27%). Khoa Nhi có nguy cơ bị từ chối mẫu cao gấp 6 lần so với khoa Nội tổng hợp. Kết luận: Tỷ lệ từ chối mẫu tập trung cao ở khoa Cấp cứu-Hồi sức tích cực-Chống độc với nguyên nhân chủ yếu là tan máu và sai thông tin hành chính. Nguy cơ từ chối cao nhất ở khoa Nhi. Cần đẩy mạnh đào tạo kỹ năng lấy và xử lý mẫu cho điều dưỡng để giảm thiểu sai sót và nâng cao chất lượng xét nghiệm.
Bản quyền (c) 2026 Đình Vũ Phạm (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KETOPROFEN VÀ CÁC DẪN CHẤT AMID CỦA KETOPROFEN TRONG ĐIỀU TRỊ UNG THƯ
Ketoprofen là một thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) có nguồn gốc từ acid 2- arylpropionic, được sử dụng phổ biến trong điều trị giảm đau và chống viêm thông qua cơ chế ức chế enzym cyclooxygenase (COX). Những năm gần đây, nhiều nghiên cứu cho thấy NSAIDs nói chung và ketoprofen nói riêng có tiềm năng chống ung thư thông qua cả cơ chế phụ thuộc và không phụ thuộc COX. Đặc biệt, việc biến đổi cấu trúc ketoprofen thành các dẫn chất amid được xem là một hướng tiếp cận triển vọng nhằm cải thiện đặc tính dược động học, giảm tác dụng phụ và hình thành các tương tác sinh học mới. Bài viết này tập trung nhằm tổng quan tiềm năng điều trị ung thư của ketoprofen và các dẫn chất amid của ketoprofen thông qua việc phân tích và tổng hợp có hệ thống các công trình nghiên cứu đã được công bố. Tài liệu tham khảo được thu thập chủ yếu thông qua Google Scholar, bao gồm các công trình được công bố trên các cơ sở dữ liệu khoa học uy tín như PubMed, ScienceDirect, SpringerLink và ACS Publications liên quan đến hoạt tính chống ung thư của ketoprofen và các dẫn chất amid ketoprofen. Các tài liệu được chọn lọc, phân loại và phân tích nhằm làm rõ mối liên hệ giữa cấu trúc hóa học và tác dụng sinh học. Kết quả tổng hợp cho thấy ketoprofen có hoạt tính chống ung thư in vitro nhưng chưa đủ hiệu lực để ứng dụng trực tiếp trong điều trị, trong khi nhiều dẫn chất amid của ketoprofen thể hiện hoạt tính gây độc tế bào mạnh hơn, có tính chọn lọc và tác động lên các cơ chế sinh học quan trọng như cảm ứng apoptosis và điều hòa chu kỳ tế bào. Qua đó, bài viết nhấn mạnh tiềm năng ứng dụng của các dẫn chất amid ketoprofen trong định hướng phát triển hợp chất chống ung thư.
Bản quyền (c) 2026 Thu Hương Phạm (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TÌM HIỂU NGUYÊN NHÂN SAI SÓT SỬ DỤNG THUỐC VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA TỪ QUAN ĐIỂM CỦA ĐIỀU DƯỠNG TẠI BỆNH VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y - DƯỢC HUẾ
Đặt vấn đề: Nghiên cứu này nhằm mục tiêu tìm hiểu nguyên nhân gây ra sai sót trong sử dụng thuốc và các biện pháp phòng ngừa chúng từ quan điểm của điều dưỡng tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, với sự tham gia của 185 điều dưỡng, hộ sinh của các khoa lâm sàng trong Bệnh viện bằng phiếu phát vấn. Kết quả: 53,5% điều dưỡng cho rằng khối lượng công việc nhiều, 52,4% điều dưỡng cho rằng tỷ lệ người bệnh/điều dưỡng cao, phải chăm sóc nhiều người bệnh nặng, 47% hệ thống điện tử dễ mắc lỗi và đơn thuốc của bác sĩ khó đọc ảnh hưởng cao nhất sai sót trong sử dụng thuốc của điều dưỡng. 94,1% điều dưỡng cho rằng cần nâng cao kiến ​​thức của điều dưỡng về thuốc và thông báo, giáo dục về các loại thuốc mới, 93,5% điều dưỡng cho rằng cần có sẵn thông tin cần thiết về thuốc, tác dụng phụ và tương tác ở các khoa Lâm sàng và 92,4% cho rằng cần tích cự báo cáo sự cố y khoa để học hỏi ngăn ngừa sự cố lặp lại để phòng ngừa sai sót trong sử dụng thuốc. Kết luận: Cần có kế hoạch về nhân sự phù hợp và chương trình đào tạo định kỳ về thuốc đặc biệt là những loại thuốc mới, cần có sẵn thông tin cần thiết về thuốc, tác dụng phụ và tương tác ở các khoa lâm sàng và cần tăng cường báo cáo những sai sót trong sử dụng thuốc cũng là cơ hội để ngăn ngừa sự cố lặp lại.
Bản quyền (c) 2026 Thị Hân Trương, Thị Hồng Liên Dương, Viết Tứ Nguyễn, Thị Phương Thảo Nguyễn, Thị Như Trang Trương (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KHẢO SÁT NỒNG ĐỘ KHÁNG THỂ KHÁNG THYROGLOBULIN Ở NGƯỜI BỆNH UNG THƯ TUYẾN GIÁP DẠNG NHÚ SAU PHẪU THUẬT CẮT TUYẾN GIÁP TOÀN PHẦN
Mục tiêu: Nghiên cứu này nhằm đánh giá giá trị của kháng thể kháng Thyroglobulin (TgAb) sau phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp và xem xét mối liên quan giữa nồng độ TgAb với các giai đoạn bệnh ở người bệnh (NB) ung thư tuyến giáp thể nhú (Papillary thyroid carcinoma – PTC). Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu hồi cứu trên 160 NB mắc PTC đã được phẫu thuật cắt tuyến giáp toàn phần từ tháng 01/2023 đến tháng 7/2024 tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Kết quả: Trung vị TgAb giảm có ý nghĩa thống kê (p<0,05), từ 3,26 IU/mL trước điều trị phóng xạ xuống 1,5 IU/mL sau điều trị. Ở nhóm chỉ mắc PTC, nồng độ TgAb thấp hơn rõ rệt (2,19 IU/mL) so với nhóm mắc PTC kèm viêm giáp Hashimoto (42 IU/mL) với p<0,05. Trước điều trị phóng xạ, 141 NB (88,13%) có TgAb trong giới hạn bình thường và nồng độ TgAb trở về mức bình thường tăng lên 144 trường hợp (90%) sau điều trị với p>0,05. Kết luận: Trong số NB chỉ mắc PTC có nồng độ TgAb cao, tỷ lệ NB mắc PTC kèm viêm giáp có nồng độ TgAb thấp lại chiếm phần lớn.
Bản quyền (c) 2026 Phan Uyển Nhi Nguyễn, Nguyên Trung Võ, Xuân Cảnh Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KHẢO SÁT KINH NGHIỆM NHÓM ĐA NGÀNH VỀ VAI TRÒ VẬT LÝ TRỊ LIỆU TRONG CAN THIỆP TRẺ TỰ KỶ
Mục tiêu: Tìm hiểu về trải nghiệm làm việc của các thành viên trong nhóm đa ngành với chuyên viên Vật lý trị liệu (VLTL) trong can thiệp trẻ rối loạn phổ tự kỷ (RLPTK). Phương pháp nghiên cứu: Mô tả định tính. Kết quả: Chúng tôi ghi nhận được những người tham gia nghiên cứu bao gồm bác sĩ, chuyên viên tâm lý, VLTL, ngôn ngữ trị liệu, hoạt động trị liệu và giáo viên giáo dục đặc biệt có chia sẻ hiểu biết về vai trò của nhà VLTL nhưng 100% không có kinh nghiệm thực tế trong việc kết hợp nhà VLTL trong nhóm đa ngành can thiệp cho trẻ RLPTK. Kết luận: Sự hạn chế trong nhận thức và kinh nghiệm hợp tác thực tế của các thành viên nhóm đa ngành đối với nhà VLTL trong can thiệp trẻ RLPTK.
Bản quyền (c) 2026 Thị Minh Nguyệt Trần, Thị Cẩm Vân Lương (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ĐẶC ĐIỂM GÂY BỆNH VÀ TÍNH KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN ACINETOBACTER BAUMANNII TẠI BỆNH VIỆN C ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Khảo sát đặc điểm gây bệnh và tính kháng kháng sinh của các chủng A.baumannii tại Bệnh viện C Đà Nẵng. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 100 chủng A.baumannii phân lập tại Bệnh viện C Đà Nẵng từ 10/2024- 03/2025. Xác định mức độ đề kháng kháng sinh của vi khuẩn bằng phương pháp Kirby-Bauer. Phân loại mức độ đa kháng kháng sinh của vi khuẩn theo Magiorakos và cs. Kết quả: A.baumannii gây nhiễm trùng ở nam (60%) cao hơn nữ. Nhiễm khuẩn A.baumannii chủ yếu ở bệnh nhân từ 60 tuổi trở lên chiếm 96%. Các chủng A.baumannii phân lập được cao nhất tại khoa Hồi sức tích cực chống độc (73%), tiếp đến là khoa Nội (17%), khoa Đột quỵ (5%), khoa Ngoại (3%) và khoa Tai Mũi Họng (2%). các bệnh phẩm lâm sàng phân lập được vi khuẩn chiếm tỷ lệ cao nhất là mẫu đàm (84%), tiếp theo là mẫu mủ (8%), nước tiểu (5%), dịch tai giữa (2%) và máu (1%). Vi khuẩn đề kháng cao từ 90,0- 95,8% với kháng sinh cefepime, ceftazidime, ciprofloxacin, imipenem, meropenem, piperacillin/tazobactam, ticarcillin/clavulanic acid; đề kháng từ 76,3- 87,9% với kháng sinh amikacin, trimethoprim/sulfamethoxazole, gentamycin, tobramycin, đề kháng thấp nhất với doxycycline với 53,5%. Có 89 % chủng A.baumannii đa kháng. Kết luận: A.baumannii gây nhiễm trùng chủ yếu ở người lớn tuổi và chủ yếu tại khoa Hồi sức tích cực chống độc. Bệnh phẩm phân lập nhiều nhất ở đường hô hấp với mẫu đàm chiếm 84%. Vi khuẩn đề kháng cao với các loại kháng sinh khảo sát. Có 89 % chủng A.baumannii đa kháng.
Bản quyền (c) 2026 Thị Thanh Tâm Đặng, Ngọc Thúy An Võ, Thị Ngọc Anh Trần, Ngọc Như Bình Trần, Thị Thùy Dung Mai, Thị Đoan Trinh Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TIỀM NĂNG CỦA DẪN CHẤT KHÁNG VIÊM KHÔNG STEROID TRONG ĐIỀU HÒA ĐƯỜNG HUYẾT Ở ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÍP 2
Đái tháo đường típ 2 là bệnh lý rối loạn chuyển hóa phổ biến, đặc trưng bởi tác động qua lại giữa tăng glucose máu và viêm mạn tính. Bài tổng quan được thực hiện theo hình thức tổng quan mô tả, dựa trên phân tích và tổng hợp các tài liệu khoa học liên quan nhằm làm rõ vai trò của viêm trong cơ chế bệnh sinh đái tháo đường cũng như tác động của thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs). Các dữ liệu lâm sàng và tiền lâm sàng cho thấy NSAIDs giảm cytokine tiền viêm, giảm kháng insulin và bảo vệ tế bào beta. Biến đổi cấu trúc NSAIDs nhằm tăng hoạt tính ức chế enzym α-glucosidase được xem là hướng đi mới để cải thiện hiệu quả kiểm soát đường huyết. Những dữ liệu này gợi ý NSAIDs và dẫn chất của NSAIDs có tiềm năng trở thành chiến lược trị liệu kép cho đái tháo đường típ 2. Tuy nhiên, tác dụng phụ trên tim mạch, thận và đường tiêu hóa vẫn là rào cản hạn chế việc sử dụng dài hạn. Vì vậy, cần tập trung nghiên cứu lâm sàng để đánh giá toàn diện hiệu quả và độ an toàn, song song với việc tối ưu hóa cấu trúc của NSAIDs.
Bản quyền (c) 2026 Thanh Trang Nguyễn, Thị Trâm Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KHẢO SÁT TỶ LỆ NHIỄM HUMAN PAPILLOMA VIRUS NHÓM NGUY CƠ CAO VÀ SO SÁNH VỚI KẾT QUẢ TẾ BÀO HỌC THINPREP PAP TẠI BỆNH VIỆN UNG BƯỚU ĐÀ NẴNG
Đặt vấn đề: Ung thư cổ tử cung là gánh nặng bệnh lý lớn đối với phụ nữ Việt Nam, trong đó nhiễm virus Papilloma người (HPV) nhóm nguy cơ cao là nguyên nhân hàng đầu. Việc đánh giá mối liên quan giữa các kiểu gen HPV và tổn thương tế bào học tại địa phương là cần thiết để tối ưu hóa công tác sàng lọc. Mục tiêu: Xác định tỷ lệ mắc HPV các type nguy cơ cao và kết quả tế bào học tại Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 1325 hồ sơ phụ nữ (21–74 tuổi) có đồng thời kết quả xét nghiệm định type HPV-DNA và tế bào học ThinPrep Pap tại Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng. Kết quả: Tỷ lệ nhiễm HR - HPV là 15,3%; trong đó nhóm 12 type nguy cơ cao khác chiếm tỷ lệ lớn nhất (67,5%), tiếp theo là HPV type 16 (14,3%) và HPV type 18 (11,3%); đa nhiễm chiếm 6,9%. Tuổi trung bình là 44,33 ± 9,01. Tỷ lệ bất thường tế bào học cổ tử cung là 1,8% (bao gồm ASC-US, LSIL, HSIL và ASC-H). Phụ nữ nhiễm HR – HPV có nguy cơ xuất hiện bất thường tế bào học cao gấp 11,11 lần so với nhóm không nhiễm (OR = 11,11; 95% CI: 4,646–26,569; p < 0,05). Nguy cơ cao nhất ghi nhận ở nhóm nhiễm HPV type 16 (OR = 14,792), tiếp theo là đa nhiễm và nhóm 12 type nguy cơ cao khác (p < 0,05).Kết luận: Tình trạng nhiễm HPV type nguy cơ cao tại Bệnh viện Ung bướu Đà Nẵng ở mức đáng kể, với sự chiếm ưu thế của các type thuộc nhóm 12 type nguy cơ cao khác và HPV type 16. Nghiên cứu khẳng định mối liên quan chặt chẽ giữa tình trạng nhiễm HPV nhóm nguy cơ cao với các tổn thương tế bào học cổ tử cung. Đặc biệt, HPV type 16 và tình trạng đa nhiễm là những yếu tố tiên lượng quan trọng nhất cho các bất thường tế bào học, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc định type HPV trong các chương trình sàng lọc định kỳ
Bản quyền (c) 2026 Ngọc Trang Nguyễn, Thị Minh Hòa Hoàng, Thị Đoan Trinh Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TIẾP CẬN VÀ QUẢN LÝ BỆNH TIM MẠCH SAU PHẪU THUẬT GHÉP THẬN
Ghép thận là phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối, giúp cải thiện rõ rệt chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, bệnh lý tim mạch lại nổi lên như một biến chứng phổ biến và nguy hiểm sau ghép, âm thầm ảnh hưởng đến kết quả điều trị và đe dọa sự sống còn của bệnh nhân. Nguyên nhân của tình trạng này là sự phối hợp giữa các yếu tố nguy cơ truyền thống và các yếu tố đặc thù liên quan đến ghép thận như tác dụng phụ của thuốc ức chế miễn dịch, tình trạng viêm mạn tính và rối loạn chuyển hóa. Bài viết này cung cấp cái nhìn tổng quan về chiến lược tiếp cận và quản lý bệnh tim mạch sau ghép thận nhằm tối ưu hóa tiên lượng cho bệnh nhân.
Bản quyền (c) 2026 Văn Huệ Phạm, Thị Hằng Nguyễn, Văn Quý Huỳnh, Đức Kim Tuyến Cao, Tất Dũng Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
HỘI CHỨNG SEROTONIN NGHIÊM TRỌNG SAU SỬ DỤNG THUỐC CHỐNG TRẦM CẢM ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ KIỂM SOÁT THÂN NHIỆT CHỈ HUY THÀNH CÔNG
Hội chứng serotonin là tình trạng ngộ độc serotonin cấp tính, có thể đe dọa tính mạng, do tăng quá mức hoạt tính serotonin tại hệ thần kinh trung ương. Bệnh thường xảy ra sau sử dụng thuốc chống trầm cảm, đặc biệt là các thuốc ức chế tái hấp thu serotonin chọn lọc, ức chế tái hấp thu serotonin-norepinephrine, hoặc khi phối hợp với các tác nhân tăng hoạt tính serotonin khác. Lâm sàng điển hình gồm tam chứng: rối loạn tri giác, tăng kích thích thần kinh cơ và rối loạn thần kinh tự chủ. Trường hợp nặng có thể tiến triển nhanh đến tăng thân nhiệt ác tính, tiêu cơ vân, suy đa tạng và tử vong nếu không được xử trí kịp thời. Chúng tôi báo cáo một trường hợp hội chứng serotonin nặng ở bệnh nhân nữ 21 tuổi sau sử dụng sertraline, biểu hiện tăng thân nhiệt ác tính (đỉnh 41°C), tăng trương lực cơ toàn thân, rung giật nhãn cầu, co giật và tiêu cơ vân. Bệnh nhân được ngừng thuốc, hồi sức tích cực và áp dụng kiểm soát thân nhiệt chỉ huy (Targeted Temperature Management - TTM) với mục tiêu duy trì thân nhiệt trung tâm 37°C trong 8 ngày. Diễn tiến lâm sàng cải thiện rõ rệt và bệnh nhân hồi phục hoàn toàn. Ca bệnh này gợi ý TTM có thể là một lựa chọn can thiệp hiệu quả và an toàn trong hội chứng serotonin tối cấp có tăng thân nhiệt kháng trị.
Bản quyền (c) 2026 Thế Minh Tùng Nguyễn, Minh Hòa Lê, Văn Thắng Lê, Đại Khánh Đỗ, Tấn Hùng Nguyễn (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
KIẾN THỨC VỀ KHÁNG SINH VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT Y - DƯỢC ĐÀ NẴNG
Đặt vấn đề: Kháng kháng sinh là mối đe dọa đối với sức khỏe và an toàn cộng đồng trên toàn cầu. Sinh viên khối ngành sức khỏe sẽ trở thành những người chịu trách nhiệm quản lý thuốc và giáo dục sức khỏe cho người bệnh trong tương lai. Việc nâng cao kiến thức về kháng sinh cho sinh viên là chìa khóa giúp giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh. Mục tiêu: Mô tả kiến thức về kháng sinh và xác định các yếu tố liên quan của sinh viên trường Đại học Kỹ thuật Y – Dược Đà Nẵng. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 306 sinh viên Y đa khoa, Dược học, Điều dưỡng của trường Đại học Kỹ thuật Y – Dược Đà Nẵng. Kết quả: Tỷ lệ sinh viên có kiến thức về kháng sinh đạt mức tốt là 50,65%. Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa ngành học, năm học, điểm tích lũy và sử dụng thuốc theo đơn với kiến thức về kháng sinh (p<0,05). Kết luận: Phần lớn sinh viên có kiến thức về kháng sinh với tỷ lệ mức tốt. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc đào tạo có tác động tích cực đến kiến thức về kháng sinh của sinh viên. Cần xây dựng và tích hợp chương trình đào tạo phù hợp để nâng cao kiến thức về kháng sinh cho sinh viên.
Bản quyền (c) 2026 Thị Kim Cúc Đoàn, Thị Trang Lê, Thị Hồng Thắm Lê (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG ĐAU THẮT LƯNG MẠN TÍNH Ở NGƯỜI CAO TUỔI
Mục tiêu: Nghiên cứu nhằm đánh giá kết quả điều trị phục hồi chức năng (PHCN) đau thắt lưng mạn tính (ĐTLMT) do nguyên nhân cơ học ở người cao tuổi và khảo sát một số yếu tố liên quan. Phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang, tiến cứu, chọn mẫu thuận tiện trên 95 người bệnh (NB) từ 60 tuổi trở lên được chẩn đoán ĐTLMT, điều trị tại Bệnh viện Chỉnh hình và PHCN Đà Nẵng từ tháng 11/2023 đến 03/2024. Phác đồ can thiệp 2 tuần bao gồm: Điện xung, siêu âm, paraffin, bài tập Williams và giáo dục sức khỏe. Các chỉ số được đánh giá trước và sau điều trị: Mức độ đau (NRS: Numeric Rating Scale), tầm vận động (Schober Index) và khuyết tật chức năng (ODI: Oswestry Disability Index). Kết quả: Sau 2 tuần điều trị, mức độ đau trung bình (NRS) giảm có ý nghĩa thống kê từ 6,65 <!-- [if gte msEquation 12]><m:oMath><m:r><m:rPr><m:scr m:val="roman"/><m:sty m:val="p"/></m:rPr>± </m:r></m:oMath><![endif]--> 1,16 xuống 2,86<!-- [if gte msEquation 12]><m:oMath><m:r><m:rPr><m:scr m:val="roman"/><m:sty m:val="p"/></m:rPr> ± </m:r></m:oMath><![endif]--> 1,31 (p<0,001); độ giãn cột sống thắt lưng (Schober) cải thiện từ 2,15 <!-- [if gte msEquation 12]><m:oMath><m:r><m:rPr><m:scr m:val="roman"/><m:sty m:val="p"/></m:rPr>±</m:r></m:oMath><![endif]--> 0,79 cm lên 3,46 <!-- [if gte msEquation 12]><m:oMath><m:r><m:rPr><m:scr m:val="roman"/><m:sty m:val="p"/></m:rPr>±</m:r></m:oMath><![endif]--> 0,67 cm (p<0,001); chỉ số khuyết tật chức năng (ODI) giảm từ 55,5% xuống 27,1% (p<0.001). Kết quả điều trị chung đạt mức tốt và khá chiếm 80%. Có mối liên quan có ý nghĩa thống kê giữa kết quả điều trị với giới tính, nhóm tuổi và nghề nghiệp (p<0,05). Kết luận: Chương trình PHCN đa phương thức có kết quả khả quan trong việc giảm đau, cải thiện tầm vận động và chức năng sinh hoạt cho người cao tuổi mắc ĐTLMT.
Bản quyền (c) 2026 Thị Huệ Trần, Hoài Trung Nguyễn, Kiều Trang Dương (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
BÉO PHÌ NGƯỜI LỚN: XU HƯỚNG DỊCH TỄ VÀ NHỮNG TIẾN BỘ TRONG CHẨN ĐOÁN - ĐIỀU TRỊ
Béo phì là bệnh mạn tính do nhiều yếu tố chi phối, liên quan đến rối loạn điều hòa năng lượng và sự tích tụ quá mức mô mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng. Tỷ lệ béo phì đang tăng nhanh trên toàn cầu và tại Việt Nam, kéo theo gánh nặng bệnh lý như đái tháo đường típ 2, tăng huyết áp, bệnh tim mạch và gan nhiễm mỡ. Chẩn đoán dựa trên chỉ số khối cơ thể, vòng bụng và phân tầng nguy cơ toàn diện, trong đó hệ thống Edmonton (EOSS) phản ánh chính xác hơn mức độ ảnh hưởng lên sức khỏe. Điều trị hiện nay dựa trên mô hình đa mô thức, bao gồm can thiệp hành vi, điều chỉnh dinh dưỡng, tăng hoạt động thể lực, thuốc tác động incretin có hiệu quả giảm cân mạnh, các kỹ thuật nội soi như bóng dạ dày và khâu tạo hình dạ dày qua nội soi, cùng phẫu thuật chuyển hóa cho các trường hợp nặng. Cách tiếp cận cá thể hóa và duy trì hỗ trợ lâu dài là chìa khóa giúp cải thiện sức khỏe chuyển hóa và đạt kết quả bền vững.
Bản quyền (c) 2026 Minh Tân Lê, Anh Tuyến Nguyễn, Thị Hồng Lê, Trung Tín Nguyễn, Nguyễn Thoại Nhân Trương (Tác giả) https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
TRÀN DỊCH DƯỠNG TRẤP DO TỔN THƯƠNG ỐNG NGỰC SAU PHẪU THUẬT NỘI SOI CẮT THỰC QUẢN
Rò dưỡng trấp là một biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng sau phẫu thuật cắt thực quản, có thể dẫn đến suy hô hấp, rối loạn dinh dưỡng và kéo dài thời gian điều trị nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Chúng tôi báo cáo trường hợp bệnh nhân nam 67 tuổi, được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gai 1/3 giữa thực quản (cT4N0M0), đã điều trị hóa xạ trị tân bổ trợ và được phẫu thuật nội soi ngực - bụng cắt thực quản. Sau phẫu thuật, bệnh nhân xuất hiện tràn dịch màng phổi hai bên tái lập nhanh kèm suy hô hấp và viêm phổi. Bệnh nhân được điều trị bảo tồn bằng chọc hút dịch màng phổi nhiều lần, nuôi dưỡng tĩnh mạch kết hợp chế độ dinh dưỡng giàu triglyceride chuỗi trung bình qua đường hỗng tràng. Do tình trạng suy hô hấp, việc chụp cộng hưởng từ hệ bạch mạch bị trì hoãn. Chụp cộng hưởng từ bạch mạch ở giai đoạn muộn xác định rò ống ngực ngang mức T4-T5, kèm hình thành ổ tụ dưỡng trấp trung thất. Tình trạng rò dưỡng trấp sau đó tự giới hạn và không cần can thiệp hệ bạch mạch. Bệnh nhân cải thiện dần và được xuất viện vào ngày hậu phẫu thứ 58, mặc dù diễn tiến hậu phẫu phức tạp. Ca bệnh cho thấy vai trò quan trọng của việc nhận biết sớm rò dưỡng trấp sau phẫu thuật cắt thực quản, lựa chọn thời điểm phù hợp để chẩn đoán hình ảnh hệ bạch mạch và cân nhắc chiến lược điều trị bảo tồn hoặc can thiệp, nhằm hạn chế biến chứng và cải thiện kết quả điều trị.
Bản quyền (c) 2025 The authors https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG VIÊM NHIỄM ĐƯỜNG SINH DỤC DƯỚI VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở PHỤ NỮ MÃN KINH THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Xác định tỷ lệ viêm nhiễm đường sinh dục dưới ở phụ nữ mãn kinh thành phố Đà Nẵng và tìm hiểu một số yếu tố liên quan với viêm nhiễm đường sinh dục dưới ở đối tượng nghiên cứu trên. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 850 phụ nữ đã mãn kinh tự nhiên được phỏng vấn và thăm khám tại 17 Trạm Y tế thuộc 17 phường của thành phố Đà Nẵng trong thời gian từ tháng 8 đến tháng 10 năm 2023. Nghiên cứu được tiến hành thông qua bộ câu hỏi phỏng vấn dành cho mỗi đối tượng nghiên cứu, khám phụ khoa, đo pH âm đạo và xét nghiệm vi sinh dịch âm đạo nhằm xác định tỷ lệ viêm nhiễm âm đạo và tìm hiểu một số yếu tố liên quan theo phương pháp chọn mẫu chùm nhiều giai đoạn. Kết quả: Tỷ lệ viêm đường sinh dục dưới ở phụ nữ mãn kinh là 27,1% trong đó viêm do vi khuẩn là 19,1%; viêm do nấm Candida là 8,0%. Có mối liên quan giữa nhóm tuổi và thời gian mãn kinh với tác nhân viêm nhiễm đường sinh dục dưới (p < 0,05). Kết luận: Tỷ lệ viêm đường sinh dục dưới ở phụ nữ mãn kinh chiếm tỷ lệ tương đối cao, cần có nhu cầu can thiệp để cải thiện chất lượng sống cho phụ nữ ở độ tuổi này.
TUÂN THỦ DINH DƯỠNG VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở NGƯỜI BỆNH SUY THẬN MẠN TẠI BỆNH VIỆN C ĐÀ NẴNG
Mục tiêu: Mô tả thực trạng tuân thủ dinh dưỡng ở người bệnh suy thận mạn đang điều trị tại Bệnh viện C Đà Nẵng và một số yếu tố liên quan. Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được tiến hành từ tháng 10/2024 đến tháng 04/2025. Công cụ khảo sát là bộ công cụ tự điền. Việc tuân thủ dinh dưỡng được đánh giá bằng Bảng câu hỏi về Hành vi Tuân thủ điều trị thận (The Renal Adherence Behavior Questionnaire) của tác giả Helena Rushe and Hannah M. McGee. Kiến thức của người bệnh sử dụng bộ công cụ Đánh giá Kiến thức về bệnh suy thận mạn (Assessment of Knowledge about Chronic Kidney Disease) được phát triển bởi tác giả Mansour A. Mah và cộng sự. Thống kê mô tả, phép kiểm Mann-Whitney, Kruskal-Wallis test và tương quan Spearman được sử dụng để phân tích số liệu với mức ý nghĩa p<0,05. Kết quả: Điểm trung bình của sự tuân thủ dinh dưỡng của người bệnh suy thận mạn là 3,30±0,35 (1 - 5) và đạt mức độ vừa phải. Có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa sự tuân thủ dinh dưỡng với giới tính, trình độ học vấn, giai đoạn bệnh và được nhân viên y tế tư vấn về chế độ dinh dưỡng (p<0,05). Có mối tương quan thuận giữa sự tuân thủ dinh dưỡng với kiến thức về bệnh suy thận mạn (r=0,644, p<0,05). Kết luận: Thực trạng tuân thủ dinh dưỡng ở người bệnh suy thận mạn đạt mức độ vừa phải. Có mối tương quan giữa kiến thức về bệnh với sự tuân thủ dinh dưỡng. Kết quả trên nhấn mạnh vai trò then chốt của điều dưỡng trong công tác giáo dục sức khỏe và tư vấn dinh dưỡng.