ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ SUY HÔ HẤP Ở TRẺ SƠ SINH ĐƯỢC SINH MỔ TẠI BỆNH VIỆN AN SINH
Từ khóa:
Suy hô hấp sơ sinh, mổ lấy thai, hỗ trợ hô hấp không xâm lấnTóm tắt
Đặt vấn đề và mục tiêu: Suy hô hấp (SHH) là hội chứng thường gặp ở trẻ sơ sinh, đặc biệt trong những ngày đầu sau sinh, phản ánh sự thích nghi chưa hoàn toàn với môi trường ngoài tử cung. Trẻ sinh mổ, nhất là sinh mổ chủ động, có nguy cơ cao mắc các bệnh lý hô hấp. Nghiên cứu nhằm mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng, kết quả điều trị và các yếu tố liên quan đến mức độ nặng cũng như thời điểm khởi phát SHH ở trẻ sinh mổ tại Bệnh viện An Sinh. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 49 trẻ bị SHH trong tổng số 1.088 trẻ sinh mổ.Kết quả: SHH chủ yếu gặp ở nhóm trẻ dưới 39 tuần tuổi thai. Triệu chứng thường gặp là thở nhanh và co lõm ngực. Nguyên nhân chính gồm cơn thở nhanh thoáng qua (49%) và viêm phổi (42,9%). APGAR 1 phút thấp và chỉ định mổ cấp cứu có liên quan đến khởi phát SHH sớm (p<0,05). Phần lớn trẻ ở giai đoạn còn bù, biểu hiện tăng công thở để duy trì SpO₂, do đó NCPAP là phương thức hỗ trợ hô hấp hiệu quả. Tỷ lệ điều trị thành công đạt 95,9%, với tỷ lệ biến chứng thấp (6%). Kết luận: Nên trì hoãn mổ lấy thai đến sau 39 tuần nhằm giảm nguy cơ SHH. Cơn thở nhanh thoáng qua và viêm phổi là hai nguyên nhân thường gặp ở trẻ sinh mổ, đặc biệt ở nhóm non tháng muộn và đủ tháng sớm. Chiến lược hỗ trợ hô hấp không xâm lấn, cá thể hóa và theo dõi lâm sàng sát giúp cải thiện kết cục điều trị.
Tài liệu tham khảo
1. Jain L, Eaton DC. Physiology of fetal lung fluid clearance and the effect of labor. In: Polin RA, Fox WW, Abman SH, eds. Fetal and Neonatal Physiology. Elsevier; 2006:34-43. DOI: 10.1053/j.semperi.2006.01.006
2. Angolile CM, Max BL, Mushemba J, Mashauri HL. Global increased cesarean section rates and public health implications: a call to action. Health Sci Rep. 2023;6(5):e1274. DOI: 10.1002/hsr2.1274 .
3. Jarde A, Feng YY, Viaje KA, Shah PS, McDonald SD. Vaginal birth vs caesarean section for extremely preterm vertex infants: a systematic review and meta-analysis. Arch Gynecol Obstet. 2020;301:447-458. DOI: 10.1007/s00404-019-05417-0
4. Viện Sức Khỏe Bà Mẹ Và Trẻ Em - Bộ Y Tế. Báo cáo tổng kết công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em năm 2022. Bộ Y Tế; 2022.
5. Ma MKT, Leung KY. Timing of elective caesarean section at term on neonatal morbidities. Hong Kong J Gynaecol Obstet Midwifery. 2023;23(2):101-105 DOI: 10.12809/hkjgom.23.2.343
6. Tuệ PTT, Vân Anh P, Tuyến NĐ. Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và một số yếu tố liên quan đến suy hô hấp sơ sinh nặng tại Bệnh viện Sản–Nhi tỉnh Quảng Ngãi. Tạp chí Y học Việt Nam. 2023;529(1):361-366 DOI: 10.51298/vmj.v529i1.6315
7. Viet LT, Hoa LT. Clinical, subclinical characteristics and treatment results of neonatal respiratory distress in newborn infants at the neonatal pediatric department, Xanh Pon General Hospital, Hanoi. Vietnam Journal of Community Medicine. 2025;66:126-131. DOI:10.52163/yhc.v66ienglish.2765
8. Yadav S, Lee B, Kamity R. Neonatal respiratory distress syndrome. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2025. Updated July 25, 2023.
9. Mery CM, Bastero P, Hall SR, et al. Texas Children's Hospital Handbook of Congenital Heart Disease. Texas Children's Hospital; 2020. ISBN :9781734272116
10. Daley SF, Nassar GN, Makker K. Transient tachypnea of the newborn. In: StatPearls. StatPearls Publishing; 2025.
11. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee opinion no. 579: definition of term pregnancy. Obstet Gynecol. 2013;122(5):1139-1140. DOI:10.1097/01.AOG.0000437385.88715.4a
12. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee opinion no. 548: weight gain during pregnancy. Obstet Gynecol. 2013;121(1):210-212. DOI: 10.1097/01.AOG.0000425668.87506.4c
13. Nga NTQ, Hoa LT. Nguyên nhân và kết quả điều trị suy hô hấp sơ sinh tại Bệnh viện Nhi Thái Bình năm 2024. Tạp chí Y học Việt Nam. 2025;550(3):41-45:
14. Thomas J, Olukade TO, Naz A, et al. The neonatal respiratory morbidity associated with early term caesarean section – an emerging pandemic. J Perinat Med. 2021;49(7):767-772. DOI: 10.1515/jpm-2020-0402
15. Tsunoda Y, Shima Y, Shinmura H, et al. Neonatal respiratory morbidity after late preterm, singleton, cesarean delivery before labor by mothers who did not receive antenatal corticosteroids. J Nippon Med Sch. 2022;89(6):580-586. DOI: 10.1272/jnms.jnms.2022_89-612 doi:10.1272/jnms.jnms.2022_89-612
16. American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee opinion no. 761: cesarean delivery on maternal request. Obstet Gynecol. 2019;133(1):e73-e77. DOI: 10.1097/aog.0000000000003006
17. Jauniaux E, Grobman W. Textbook of Caesarean Section. Oxford University Press; 2016.
18. World Health Organization. Newborn mortality. Updated March 14, 2024. Accessed March 1, 2026. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/newborn-mortality
19. Suwal S, Katwal S, Sah P, et al. Radiographic evaluation of neonatal respiratory distress: cross-sectional study on chest X-ray findings in the neonatal intensive care unit. Nepal J Radiol. 2024;14(1):10-15. DOI: 10.3126/njr.v14i1.64624
20. Al Riyami N, Al Hadhrami A, Al Lawati T, et al. Respiratory distress syndrome in neonates delivered at term gestation by elective cesarean section at a tertiary care hospital in Oman. Oman Med J. 2020;35:e133. DOI: 10.5001/omj.2020.51
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) 2026 Hoàng Thạch Nguyễn, Hùng Dũng Trần, Thị Thảo Trần, Huỳnh Kim Khánh Trần, Phan Tú Uyên Trần, Thị Bình Nguyễn, Văn Điển Mai (Tác giả)
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công 4.0 Quốc tế.
